İsveçrədə yerləşən Neşatel gölünün dibində dalğıclar illər əvvəl batmış gəmidən qalan əşyaları aşkar ediblər, baxmayaraq ki, gəminin özü tapılmayıb. Bu tapıntıya ilk ipucu gölün dibini və sualtı irsi izləmək üçün istifadə olunan aerofoto çəkilişlər sayəsində əldə olunub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Indian Defence Review” nəşri yazır.

"Nəticə etibarilə bu görüntü tədqiqat dalışlarına, daha sonra isə 2025-ci ilin martında ilk arxeoloji qazıntı ekspedisiyasına səbəb oldu. Su səthinə isə dağınıq qalıqlar deyil, gölün dibində hələ də hərəkət, yüklənmə və daşınma prosesini xatırladan formada yerləşmiş yaxşı qorunmuş əşyalar kompleksi çıxarıldı”, deyə nəşr bildirir.

Yüklə birlikdə sağ qalan tarix

Əsas tapıntı eramızın 20–50-ci illərinə aid batmış gəmidən qalan nadir Roma yüküdür. Neşatel rəsmilərinin sözlərinə görə, bu kolleksiya həm qorunma vəziyyəti, həm də tərkibinə görə İsveçrə və Alp dağlarının şimalındakı daxili sular üçün unikal sayılır. Ümumilikdə arxeoloqlar ticarət səfərinə aid yüzlərlə əşya ilə qarşılaşıblar.

"Yükün böyük hissəsini keramika qablar təşkil edir. Arxeoloqlar yüzlərlə salamat qalmış süfrə qabı – boşqablar, fincanlar və kasalar aşkar ediblər. Bunlar İsveçrə yaylası regionunda hazırlanıb. Onlarla yanaşı, vaxtilə İspaniyadan gətirilmiş zeytun yağının daşındığı amforalar da tapılıb ki, bu da Neşatel gölü üzərindən daşınan malların yalnız yerli deyil, daha geniş ticarət marşrutlarının bir hissəsi olduğunu göstərir”, deyə məqalədə qeyd olunur.

Qazıntı sahəsində həmçinin gündəlik həyatla bağlı qablar, alətlər və müxtəlif əşyalar da aşkar edilib. Arxeoloqlar qoşqu və arabaların hissələrini, eləcə də yaxşı qorunmuş təkərləri üzə çıxarıblar. Ekspertlərin sözlərinə görə, bu təkərlər İsveçrədə indiyədək tapılmış yeganə Roma nümunələridir.

"Bu kombinasiya vacibdir, çünki o, nəqliyyat sisteminin yalnız sahildə dayanmadığını göstərir. Yük əvvəlcə göl vasitəsilə daşınır, daha sonra isə eyni əlaqə şəbəkəsi ilə quru yolu ilə davam etdirilirdi”, deyə materialda vurğulanır.

Tapıntılar arasında qılınclar da aşkarlanıb. Rəsmi açıqlamada onlar qleviya kimi təsvir edilib ki, bu da batmış gəminin ehtimal ki, hərbi müşayiət altında hərəkət edən mülki ticarət gəmisi olduğunu göstərir.

"Bu fakt gəmini hərbi etməsə də, erkən Roma dövründə Neşatel gölündə gəmiçilik haqqında təsəvvürlərə yeni ölçü əlavə edir”, deyə "Indian Defence Review” yazır.

Eyni zamanda Neşatel hakimiyyəti bildirib ki, tapıntılar yaxşı qorunub, lakin göl dibinin eroziyası, sahilə yaxın ərazilərdə qayıqların lövbər salması və qəsdən talan riski səbəbindən təhlükə altındadır. Buna görə də qazıntılar zamanı bütün kompleks yerində saxlanılmayıb, sənədləşdirildikdən sonra seçilmiş əşyalar çıxarılıb.

Bu əşyalar ictimaiyyətə təqdim olunmazdan əvvəl hər biri konservasiya və bərpa prosesindən keçməlidir ki, uzun müddət qorunub saxlanılsın.

Aydın