Misirin Sakkara nekropolunda aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı 4 min ildən çox əvvəl yaşamış kraliçanın piramidası, yüzlərlə qədim artefakt və çoxsaylı mumiyalar aşkarlanıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “The Daily Galaxy” nəşri məlumat yayıb.
Arxeoloji araşdırmaların tarixi 2010-cu ilə gedib çıxır. Həmin vaxt misirşünas Zahi Həvassın rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu firon Teti piramidasının yaxınlığında daha kiçik bir piramida aşkar edib. Əvvəlcə onun kimə məxsus olduğu müəyyənləşdirilməyib. Yalnız 2020-ci ildə piramidanın yanındakı dəfn məbədinin təmizlənməsi zamanı tapılan yazılar bu sirrə aydınlıq gətirib. Məlum olub ki, burada VI sülalənin ilk fironu Tetinin həyat yoldaşı, kraliça Neitin məzarı yerləşir.
Kraliçanın adı həm məbədin divarlarında, həm də giriş yaxınlığında aşkar edilmiş aşmış obeliskdə həkk olunub. Alimlərin sözlərinə görə, onun adı əsrlər boyu tarixi mənbələrdə qeydə alınmadığından Neit haqqında əvvəllər demək olar ki, heç bir məlumat olmayıb.
Minilliklər sonra da davam edən dəfn ənənəsi
Qazıntılar zamanı piramidanın ətrafında ana qayalara qədər uzanan 22 dəfn quyusu da tapılıb. Maraqlıdır ki, bu məzarlıqların əksəriyyəti firon Tetinin ölümündən təxminən min il sonraya – Yeni Krallıq dövrünə, xüsusilə XVIII və XIX sülalələrin hakimiyyəti illərinə aiddir.
Tədqiqatçılar bunun səbəbini firon Tetinin ölümündən uzun müddət sonra da ilahi şəxsiyyət kimi qəbul edilməsi ilə əlaqələndirirlər. İnsanlar onun piramidasının yaxınlığında dəfn olunmağı arzulayıblar.
Ərazidə aparılan qazıntılar zamanı çoxsaylı taxta sarkofaqlar, mumiyalar və müxtəlif məişət əşyaları üzə çıxarılıb. 2021-ci ildə 50-dən çox sarkofaqın tapıldığı açıqlansa da, 2022-ci ilin sonuna onların sayının təxminən 300-ə çatdığı bildirilib.
Tapıntılar arasında qədim misirlilərin “ölülər kitabı”ndan səhnələrlə bəzədilmiş sarkofaqlar, qızıl maska, stolüstü “senet” oyunu, qayıq maketi, Osiris və Ptah-Sokar heykəlcikləri, eləcə də tunc balta var. Xüsusilə diqqət çəkən məzarlardan birində dəfn edilmiş döyüşçünün əlində balta olduğu müəyyən edilib.
3 min il əvvəl yaşamış şəxsin adı da tapılıb
Arxeoloqların aşkar etdiyi ən maraqlı tapıntılardan biri uzunluğu təxminən 4 metr olan papirusdur. Onun üzərində “Ölülər kitabı”nın 17-ci fəsli yazılıb. Bu mətnin qədim misirlilərin axirət dünyasına gedən yolda qarşılaşacaqları sınaqları keçməsinə kömək etdiyinə inanılırdı.
Papirusda Puxhaef adlı şəxsin adı qeyd olunub. Eyni ad taxta sarkofaqda və dörd kiçik heykəlcikdə də aşkarlanıb. Qədim inanclara görə, “uşebti” adlanan bu fiqurlar sahibinin ölümündən sonra axirət dünyasında onun əvəzinə müxtəlif işləri yerinə yetirməli idi.
Tapıntılar arasında kral döyüş arabalarına nəzarət edən Haptax və həyat yoldaşı Mutemviyanın ailəsini əks etdirən əhəngdaşı stelası da var. Burada cütlük altı övladı ilə birlikdə təsvir edilib.
Arxeoloji araşdırmalar davam edir. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Sakkarada yeni qazıntılar qədim Misirin dəfn mərasimləri, dini inancları və krallıq ailələrinin tarixi ilə bağlı əlavə məlumatlar ortaya çıxara bilər.
Aydın
