NATO-nun Vilnüs sammiti təhlükəsizlik sahəsində Qərbin Ukraynaya yardımının daha da artırılmasının əsasını qoydu və Rusiya üçün bu, növbəti məğlubiyyət və müharibənin Kremli ilkin məqsədlərindən nə qədər uzaqlaşdırdığının sübutu oldu.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Müharibə Tədqiqat İnstitutunun (ISW) yeni xülasəsində
deyilir.
NATO sammitinin nəticələrini və G7 ölkələrinin Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətləri haqqında bəyannaməni şərh edən ISW analitikləri qeyd edirlər ki, bu ümumi çərçivə sənədi gələcəkdə Rusiya Federasiyasının yeni hücumu halında Ukraynaya bütün lazımi dəstəyin tez bir zamanda təqdim edilməsi üçün təcili addımlar vəd edir, lakin bu dəstəyin necə görünəcəyini dəqiqləşdirməyib.
Bundan əlavə, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski NATO sammitində əldə olunan razılaşmaların Ukraynanın rəsmi təhlükəsizlik zəmanəti alacağı anlamına gəldiyini bildirsə də, indiyə qədər nə NATO, nə də G7 çərçivəsindəki razılaşmalar, belə zəmanətlər vermir. Bununla belə, ISW təsdiq edir ki, "NATO sammitində Ukrayna Qərbdən uzunmüddətli dəstəyini gücləndirəcək mühüm razılaşmalar əldə edib”. İnstitutun ekspertləri hesab edirlər ki, "bu razılaşmalar, ehtimal ki, Ukraynaya təhlükəsizlik sahəsində Qərbin yardımının potensial artırılması üçün əsas olacaq”.
Onlar ayrıca vurğulayırlar ki, iyulun 12-də NATO sammitinin ikinci günündə Ukrayna təhlükəsizlik və müdafiə sahəsində, xüsusən də İsveç, Avstraliya, Böyük Britaniya, Norveç, Yaponiya və Fransa ilə əlavə səmərəli ikitərəfli razılaşmalar əldə edib.
ISW analitikləri bildirirlər ki, Rusiya informasiya məkanı NATO sammitinə ümumən təmkinli reaksiya nümayiş etdirməkdə davam edir. Bir çox rus mənbələri iddia edirdilər ki, guya onların uzun müddətdir, sammitlə bağlı planlara çıxışı olub və bu səbəbdən əldə olunan razılaşmaların heç biri sürpriz olmayıb. Rusiyalı "hərbi müxbirlər” də Kiyevin NATO-ya dərhal üzvlüyünə nail olmadığı üçün sammitin Ukrayna üçün "uğursuzluq” olduğunu iddia etməyə çalışıblar. Qərb Ukraynaya hərbi yardımı davam etdirəcəyinə görə, Rusiya öz "xüsusi əməliyyatı”nın məqsədlərini həyata keçirməyə davam edəcək, onlardan birini o, Ukraynanın Alyansa qoşulmaqdan imtina etməsi adlandırıb. Kremlin nümayəndəsi Dmitri Peskov tipik Kreml ritorikası ilə danışaraq bildirib ki, "G7 tərəfindən Ukraynaya "təhlükəsizlik zəmanəti” verilməsi "potensial olaraq çox təhlükəlidir” və guya Rusiyanın təhlükəsizlik maraqlarına toxunur.
Lakin Rusiyanın bu səssiz cavabı real reallığı əks etdirmir: sammit nümayiş etdirdi ki, Ukraynanın işğalı Rusiyanı Kremlin iddia etdiyi kimi, Moskvanın müharibəyə başladığı məqsədlərdən nə qədər uzaqlaşdırıb. İşğaldan əvvəl Kremlin bəyan etdiyi tələblərdən biri NATO-nun genişlənməsinin qarşısının alınması, Alyansın əvvəlki genişlənmə proseslərindən imtina etməsi və NATO-nun Rusiya sərhədlərindən "geri çəkilməsi” idi. Kreml müharibə boyu bu məqsədi daim təkrar edirdi.
Ancaq indi Rusiyanın informasiya məkanında NATO sammitində baş verənlərlə bağlı, eləcə də Finlandiyanın üzv olması və İsveçin üzvlüyünə Türkiyə blokunun açılması ilə bağlı geniş rezonansın olmaması onu göstərir ki, Kreml bu məğlubiyyətləri "udmağa” məcbur olur. ISW bildirir ki, bir çox Rusiya mənbələri NATO sammiti haqqında qeyri-emosional və sakit şəkildə yazır ki, bu sammitin əslində Rusiyanın müharibədən əvvəl bəyan etdiyi məqsədlərin məğlubiyyətinə uyğun gəlmir.
Keçmiş FSB zabiti, ifrat millətçi və hərbi cinayətkar İqor Qirkin deyib ki, guya Vladimir Putinin yaxın çevrəsinin bəzi üzvləri prezidenti devirmək üçün onu müharibəni dayandırmağa sövq edə bilərlər. Qirkin iddia edir ki, Yevgeni Priqojinin üsyanı əslində uğur qazanıb və nəticədə Priqojinin himayədarlarının planlarına uyğun olaraq hakimiyyətin yenidən bölüşdürülməsi ilə nəticələnib.
Nizami Bağırov
