Niderlandın baş naziri Mark Rütte NATO-nun baş katibi postunda maraqlı olduğunu açıqlayıb və artıq Qərb rəsmilərindən ilk müsbət reaksiyaları alıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Politico"
yazır.
Adının açıqlanmasını istəməyən üç yüksək rütbəli Avropa rəsmisi Rüttenin geniş dəstək qazanma şansının olduğunu bildirir. Onlardan biri Alyansın şərq cinahının ölkələri tərəfindən dəstəklənəcəyini proqnozlaşdırır, buna əsas səbəb namizədin Rusiya və Ukrayna ilə bağlı mövqeyidir.
"Rüttenin üstünlüyü ondan ibarətdir ki, o, ənənəvi olaraq anqlo-sakson və kontinental Avropanın fikirlərini birləşdirən ölkədən olan çox təcrübəli siyasətçidir. Daha böyük üzv ölkələr onu yaxşı kompromis həll yolu hesab edə bilər”, deyə Beynəlxalq Strateji Tədqiqatlar İnstitutunun Berlin ofisinin icraçı direktoru Ben Şreyer deyir.
Bununla belə, Alyansda yüksək mövqe əldə etmək pərdəarxası razılaşmalar və bütün üzvlərdən yekdil dəstək qazanmaq üçün lobbiçilik işidir. NATO-nun baş katibi həm də Alyansın ən mühüm üzvü olan ABŞ-dan dəstək almalıdır. Hazırda Rüttenin ABŞ qanunvericiləri tərəfindən birmənalı dəstəyi yoxdur, bəziləri onu tanımır.
Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi zamanı NATO ölkəsinə rəhbərlik etdiyi uzunmüddətli siyasi təcrübədən əlavə, Rüttenin gələn il ABŞ seçkilərindən sonra keçmiş prezident vəzifəsinə qayıtması halında Donald Trampla münasibətdə təcrübəsi də mühüm amildir. Adı açıqlanmayan bir məmur nəşrə "Tramp vəzifədə olanda Rütte artıq orada idi, bu kömək edir", deyib.
"Bununla belə, Rüttenin problemi Niderlandın müdafiə xərcləri ola bilər. O, 2014-cü ildə müdafiə xərcləri ilə bağlı öhdəliyin razılaşdırıldığı Uelsdə (NATO) sammit masasında oturmuşdu və o vaxtdan bəri baş nazirdir. Lakin o, bu öhdəliyi yerinə yetirməyib", deyə mənbə bildirir.
Rüttenin cinsi də təyinat üçün maneə ola bilər, çünki Alyansdakı bəziləri tarixdə ilk dəfə qadını baş katib olaraq görmək istəyirlər. 1949-cu ildə yarandığı gündən bəri NATO həmişə kişilər tərəfindən idarə olunub.
"Siyasi dəstəyi nəzərə alsaq, bu vəzifənin avropalı qadına verilməsi üçün çox yaxşı şans var... Bu da çox yaxşı olardı”, deyə Rütte radioya müsahibəsində bildirib.
Lakin indiyədək bütün qadın namizədlər bu vəzifə uğrunda mübarizədə problemlərlə üzləşiblər.
Qeyd edək ki, iyulun 10-da Rütte siyasətdən getdiyini açıqlayıb. O, 13 ilə yaxındır ki, Niderlandın baş naziridir və yeni hökumət qurulana qədər vəzifəsində qalacaq. Oktyabrın sonunda Rütte NATO-nun baş katibi vəzifəsi ilə maraqlandığını açıqlayıb.
Norveçin keçmiş baş naziri, 64 yaşlı Yens Stoltenberq NATO-nun baş katibi vəzifəsini 2022-ci il sentyabrın sonunda başa vurmalı idi. Lakin NATO üzvləri onun varisi ilə bağlı razılığa gələ bilməyiblər, ona görə də Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxiləsi fonunda bu vəzifənin vacibliyinə görə onun mandatı iki dəfə bir illik uzadılıb.
Nizami Bağırov
