Biznesmen İlon Maskın rəhbərlik etdiyi "Tesla" şirkəti son on il ərzində şəbəkəyə qoşulan avtomobilləri populyarlaşdırmaqla qazandığı dünya elektromobil satış liderliyi titulunu Çinin "BYD Co.” şirkətinə uduzub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg” yazır.

Bildirilir ki, amerikalı avtomobil istehsalçısı dördüncü rübdə tədarüklərin 16% azaldığını açıqlayıb və bu göstərici analitiklərin gözləntilərindən aşağı olub. İl ərzində "Tesla”nın satışları təxminən 9% azalıb ki, bu da ardıcıl ikinci illik geriləmədir.

BYD isə əksinə, həm rüblük, həm də illik əsasda elektromobil satışlarını artırıb. Şirkət 2025-ci ildə təxminən 2,26 milyon elektromobil tədarük edib, bu göstərici "Tesla”da 1,64 milyon olub.

Qeyd olunur ki, son dövrlər investorlar "Tesla”nın qlobal elektromobil reytinqində mövqelərinin zəifləməsinə o qədər də diqqət yetirmirdilər. Bunun səbəbi Maskın süni intellekt, pilotsuz avtomobillər və insanabənzər robotlara üstünlük verməsidir. Baş icraçı direktor "robotaksi” xidmətinin işə salınması istiqamətində uzunmüddətli səylərində əldə olunan irəliləyişi ön plana çəkərək "Tesla”nın əsas biznesindən diqqəti yayındırıb.

Bu layihələrin işə salınması 2026-cı ildə həlledici əhəmiyyət daşıyacaq. Çünki "Tesla”nın ən böyük bazarı olan ABŞ-da elektromobillərə tələbatla bağlı perspektivlər qeyri-müəyyəndir. Prezident Donald Trampın administrasiyası elektromobil alışını dəstəkləyən federal güzəştləri ləğv edib, həmçinin yanacaq qənaəti və emissiya qaydalarını yumşaldıb. Həmin qaydalar "Tesla”ya milyardlarla dollar gəlir gətirirdi.

"Artıq tədarüklər demək olar ki, əhəmiyyətini itirib. Əvəzində, 2026-cı ildə "Tesla" səhmlərinin artımı süni intellekt və robototexnika sahəsindəki irəliləyişlərlə şərtlənməlidir”, deyə şirkət səhmlərinə "almaq” reytinqi verən analitik Aleksandr Potter bildirib.

"William Blair” şirkətinin analitiki Cedd Dorshaymer qeyd edib ki, Wall Street ABŞ-da elektromobillərə vergi güzəştlərinin dayandırılmasından sonra "Tesla” üçün "ayıqlıq dövrünə” hazırlaşırdı. Onun fikrincə, şirkət "demək olar ki, yalnız real dünyada süni intellekt transformasiyası əsasında qiymətləndirilir”.

Cümə günü Nyu-York vaxtı ilə saat 13:35-ə olan məlumata görə, "Tesla”nın səhmləri 2,8% ucuzlaşıb. Keçən il səhmlər 11% bahalaşmışdı, lakin dekabrın ortalarında tarixi maksimuma çatdıqdan sonra artım tempi azalıb.

Keçən il BYD 2024-cü ildə dünya liderliyinə çox az fərqlə çatmayaraq "Tesla”nı geridə qoymağa yaxın idi. Çin istehsalçısı həmin ilin dördüncü rübündə daha çox tam elektrikli avtomobil tədarük etsə də, illik göstəricidə "Tesla” cüzi üstünlüyünü saxlamışdı.

Maraqlıdır ki, Çində – harada ki, BYD-nin bəzi modelləri "Tesla”nın ən ucuz avtomobili olan "Model 3"dən xeyli ucuzdur – satışların əhəmiyyətli dərəcədə çox olmasından əlavə, BYD Avropada da artım nümayiş etdirir.

Keçən ilin ilk 11 ayında "BYD” həm Almaniyada, həm də Böyük Britaniyada – regionun iki ən böyük elektromobil bazarında – "Tesla”dan daha çox avtomobil qeydiyyatdan keçirib. Bu dövrdə "Tesla”nın Avropadakı satışları 28% azalıb, dekabrda isə Fransa, İspaniya və İsveçdə kəskin eniş qeydə alınıb.

Wall Street 2026-cı ildə "Tesla”nın satış perspektivlərinə getdikcə daha skeptik yanaşır. İki il əvvəl analitiklər şirkətin 3 milyondan çox avtomobil tədarük edəcəyini proqnozlaşdırırdılar, lakin orta qiymətləndirmə təxminən 1,8 milyonadək enib.

Digər tərəfdən, "Tesla”nın akkumulyator batareyalarının istehsalı üzrə biznesi heç vaxt indiki qədər güclü olmayıb. "RBC Capital Markets” analitiki və "Tesla” səhmlərinə "saxlamaq” reytinqi verən Tom Narayan bildirib:

"Enerji saxlanması sahəsində davamlı artım süni intellektin inkişafı nəticəsində elektrik enerjisinə tələbatın struktur şəkildə artmasını əks etdirir. Bu isə məlumat mərkəzlərinin tikintisini dəstəkləmək və enerji sistemini sabitləşdirmək üçün daha çox enerji saxlanmasına ehtiyac yaradır”.

Keçən ilin sonunda "Tesla” kəpənək qanadı tipli qapılara malik iki yerlik kompakt avtomobil olan "Cybercab”a marağı artırıb. Prototiplərdə hələ də sükan və pedallar olmasa da, direktorlar şurasının sədri Robin Denholm tənzimləyici qurumlar tələb edərsə, şirkətin bu komponentlərlə avtomobil satacağını bildirib.

"Tesla” ötən ayın sonunda Ostində pilotsuz "Model Y” avtomobillərinin sınaqlarına başlasa da, hazırda istehlakçılar yalnız Texas paytaxtında və San-Fransisko körfəzi ərazisində məhdud sayda avtomobildən ibarət taksi xidməti çağıra bilirlər. Həmin avtomobillərin ön oturacaqlarında isə təhlükəsizlik əməkdaşları əyləşir.

Aydın