Fevralın əvvəlində, təxminən qaynar sudan ibarət dar bir sütun, Antarktika buzunun üç kilometrdən çox hissəsini qazaraq milyonlarla ildir səthdən təcrid olunmuş bir gölə doğru düz bir şaxta açıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Daily Galaxy" qəzetinin verdiyi məlumata görə, qazma qurğusu hədəfə çatdıqda, Çinin 42-ci Antarktida ekspedisiyasının iştirakçıları 3413 metr buz qatını deşərək isti su ilə qazma üzrə əvvəlki dünya rekordunu təxminən 900 metr üstələyiblər.
Çinin Təbii Sərvətlər Nazirliyinin məlumatına görə, əldə olunan dərinlik əvvəlki 2540 metrlik rekordu geridə qoyub və bu, tədqiqatçılara Antarktida buz örtüyünün 90 faizindən çoxunda, eləcə də bütün Arktika buz qatında qazma aparmaq imkanı verir.
Məqalədə qeyd olunur ki, komanda Antarktidada aşkar edilmiş ən böyük buzaltı göllərdən biri olan Qilin gölünün üzərində qazma qurğusu quraşdırıb. Çin bu gölü rəsmi olaraq 2022-ci ildə adlandırıb. O, Şərqi Antarktidanın dərinliyində, Şahzadə Elizabet Torpağında, Çinin Tayşan stansiyasından təxminən 120 kilometr məsafədə yerləşir.
Bu üsul göründüyündən daha sadədir. Yerüstü qurğu suyu qızdırır və onu uzun şlanq vasitəsilə yüksək təzyiqlə aşağı ötürür. İsti su buzla təmasda onu əridir və şlanq qazma dərinləşdikcə aşağı enir.
"Nə itiləyici başlıqlar, nə də mexaniki kəsmə istifadə olunur. Nəticədə tez bir zamanda geniş və təmiz dəlik əldə edilir", deyə nəşr bildirir.
Buzaltı göllər o qədər təcrid olunub ki, onların suları təbii zaman kapsulu funksiyasını yerinə yetirir. Günəş işığından və atmosferlə təmasdan məhrum olan bu mühitdə yaşayan mikroorqanizmlər yüksək təzyiqə və demək olar ki, tam qaranlığa uyğunlaşıb.
Onların kimyəvi tərkibi qədim iqlim şəraitini əks etdirir, çöküntülər isə səth süxurlarının açıqlaya bilmədiyi geoloji tarixi qoruyur. Bu mühitlər həm də planetar analoq kimi istifadə olunur. Alimlər buzlu peyklər – məsələn, "Europa" və "Enceladus" kimi səthinin altında maye okeanların olduğu ehtimal edilən göy cisimlərini araşdırarkən, Antarktidanın buzaltı göllərindən həyatın belə ekstremal şəraitdə necə mövcud ola biləcəyinə dair ipucları əldə etməyə çalışırlar.
Aydın
Şərhlər