Ürək sağlamlığını qorumaq istəyənlər xolesterinin səviyyəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Çünki aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL), yəni “pis” xolesterinin yüksək olması damarlarda aterosklerotik lövhələrin yaranmasına və ürək xəstəlikləri riskinin artmasına səbəb ola bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, “EatingWell” nəşrinin yazdığına görə, fiziki aktivlik və siqaretdən imtina ilə yanaşı, qidalanma vərdişləri, xüsusilə tərəvəzlərin istehlakı da xolesterinin səviyyəsinə əhəmiyyətli təsir göstərə bilər.
Nəşr kardioloq Rohit Vuppuluriyə müraciət edərək xolesterini azaltmaq üçün payızda hansı tərəvəzin daha faydalı olduğunu soruşub. Həkim şirin kartofu (batatı) tövsiyə edib və onun sağlamlığa təsirini izah edib.
1. Liflə zəngindir
ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, bir böyük şirin kartof təxminən 6 qram lif ehtiva edir. Kardioloq bildirir ki, lif orqanizmdən xolesterinin xaric edilməsinə kömək edə bilər.
“Orqanizmdə həll olan lif həzm sistemində öd turşuları ilə birləşərək onların bədəndən xaric olunmasına kömək edir. Bundan sonra qaraciyər yeni öd hazırlamaq üçün xolesterindən istifadə edir. Bu proses zamanla LDL xolesterinin səviyyəsinin azalmasına şərait yarada bilər”, – deyə Vuppuluri izah edib.
“Agronomy” jurnalında dərc olunan araşdırmaya əsasən, daha çox lif əldə etmək üçün şirin kartofu qabığı ilə birlikdə yemək məsləhətdir.
2. Ürək üçün faydalı antioksidantlar ehtiva edir
Şirin kartof hüceyrələri oksidləşdirici stresdən qorumağa kömək edən antioksidantlarla zəngindir. Narıncı rəngli şirin kartofda beta-karotin, bənövşəyi növündə isə antosianinlər çoxdur.
“Oksidləşdirici stres aterosklerozun inkişafında müəyyən rol oynayır. O, LDL hissəciklərində dəyişikliklərə səbəb olaraq aterosklerotik lövhələrin yaranmasına şərait yarada bilər. Şirin kartof kimi antioksidantlarla zəngin qidalar ürək-damar sisteminin sağlamlığını qorumağa kömək edən qidalanma rejiminin bir hissəsi ola bilər”, – deyə kardioloq bildirib.
Həkim bu fikrini “Cells” jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadən açıqlayıb.
3. Daha az qidalı məhsulları əvəz edə bilər
Vuppulurinin sözlərinə görə, bəzən şirin kartofun ən böyük faydası onun hansı qidanı əvəz etməsindədir.
Əgər sobada bişirilmiş şirin kartof sənaye üsulu ilə emal edilmiş inqrediyentlər və ya doymuş yağlarla zəngin qarniri əvəz edirsə, bu, xolesterinin səviyyəsinə və ümumilikdə ürək sağlamlığına müsbət təsir göstərə bilər.
“LDL xolesterinin səviyyəsini azaltmağa çalışarkən diqqət yetirdiyimiz əsas qidalanma dəyişikliklərindən biri doymuş yağların istehlakını azaltmaqdır”, – deyə həkim vurğulayıb.
Şirin kartof kaliumla da zəngindir. Kalium sağlam arterial təzyiqin qorunmasına kömək edir. Təzyiq xolesterindən fərqli göstərici olsa da, ürək sağlamlığı üçün mühüm amildir.
Kardioloq əlavə edib ki, ürək-damar sisteminin sağlamlığı yalnız bir göstəricidən asılı deyil. Xolesterin, arterial təzyiq, qanda şəkərin səviyyəsi, fiziki aktivlik və ümumi qidalanma bir-biri ilə əlaqəli amillərdir.
Şirin kartofu necə yemək məsləhətdir?
Həkim bu tərəvəzdən maksimum fayda əldə etmək üçün bir neçə tövsiyə verib:
- Bişirmə üsulunu düzgün seçin. Sobada bişirmək, buxarda hazırlamaq və ya hava fritözündən istifadə etmək yaxşı seçimlərdir.
- Qabığını soymayın. Şirin kartofun qabığı nazikdir, rahat yeyilir və əlavə lif mənbəyidir.
- Əlavə etdiyiniz məhsullara diqqət yetirin. Kərə yağı, qaymaq və ya çoxlu pendir doymuş yağ qəbulunu artıraraq şirin kartofun faydasını azalda bilər.
- Zeytun yağından istifadə edin. Bu yağ şirin kartofun tərkibindəki karotinoidlərin bir hissəsinin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsinə də kömək edə bilər.
- Şirin kartofu balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi edin. Ürək sağlamlığı üçün tərəvəzlər, meyvələr, tam taxıllar, paxlalılar, qoz-fındıq və liflə zəngin digər məhsullar da gündəlik menyuda yer almalıdır.
Aydın
