Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
13-18 yaşda dinlədiyiniz mahnılar daha yaxşı yadda qalır - Psixoloqların izahı
İnsanların yeniyetməlik dövründə (təxminən 13–18 yaş) dinlədiyi musiqi sonradan beynində xüsusi şəkildə saxlanılır və həyatın digər dövrlərində dinlənilən musiqidən daha güclü emosional reaksiya yarada bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "The Expert Editor” nəşrinin yazdığına görə, bu fenomen sadəcə nostalji ilə izah olunmur, bunun arxasında ciddi beyin mexanizmləri dayanır.
Psixoloqlar bildirirlər ki, yeniyetməlik dövründə iki mühüm proses eyni anda baş verir: autobiografik yaddaşın formalaşması və şəxsiyyətin (identikliyin) qurulması. Bu mərhələdə beynə daxil olan musiqi sadəcə xatırlanmır, insanın kimliyinin bir hissəsinə çevrilir.
"Reminissensiya sıçrayışı” fenomeni
Tədqiqatlar göstərir ki, 10–30 yaş aralığı, xüsusilə 15–25 yaş dövrü, insan yaddaşında ən güclü xatirələrin toplandığı mərhələdir. Yaşlı insanlar həyatlarını xatırlayarkən xatirələri bərabər şəkildə deyil, daha çox yeniyetməlik və gənclik dövrlərindən seçirlər.
Bu dövrdə dinlənilən musiqi yalnız melodiyanı deyil, həm də konkret hissləri, məkanları, qoxuları və hadisələri aktivləşdirə bilir. Məsələn, 16 yaşında dinlənən bir mahnı həmin dövrdəki otaq temperaturunu və ya müəyyən bir səhnəni belə xatırlada bilər.
Yeniyetmə beyninin musiqini qavraması
Alimlər bildirirlər ki, yeniyetmə beyni yüksək emosional həssaslıq və güclü neyroplastiklik ilə fərqlənir. Bu dövrdə dopamin sistemi yeniliyə daha güclü reaksiya verir. Buna görə musiqi yalnız dinlənilən bir səs deyil, şəxsiyyətin formalaşmasının bir hissəsi olur.
Mütəxəssislərə görə, 25 yaşdan sonra beyin daha çox mövcud strukturları qoruma və təkmilləşdirmə rejiminə keçir. Yeni musiqi hələ də zövq verə bilər, amma artıq şəxsiyyətin formalaşmasında əsas rol oynamır.
Nostalgiyadan daha çoxu
Alimlər vurğulayırlar ki, bu proses sadəcə nostalji deyil. Bu, beynin ilkin emosional kodları yenidən aktivləşdirməsidir. Yeniyetməlik dövründə musiqi güclü emosional fonla yaddaşa yazıldığı üçün sonradan həmin parçalar daha dərin təsir yaradır.
Musiqi həmin dövrdə formalaşan "mən” strukturunu yenidən aktivləşdirir. Buna görə bəzi mahnılar insanı ani şəkildə keçmişə qaytara bilir və güclü emosional reaksiyalar yaradır.
Aydın
Oxşar xəbərlər
İran Hörmüz boğazını açdı
Dünya
17.04.2026
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər