Gündə saatlarla baxdığımız kiçik ekranlar, fərqinə varmasaq da, sümüklərimizin quruluşunu və bədən duruşumuzu tədricən pozur. Bir çoxumuz sosial medianın yaratdığı zehni yorğunluğa diqqət yetirsək də, əsl böyük təhlükə səssiz şəkildə anatomiyamızda formalaşır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, həkimlər başı önə əyərək ekrana baxmaq vərdişinin yaratdığı fiziki zədələnməni “telefon bədəni” adlandırırlar. ABŞ-ın “Harmony Healthcare IT” şirkətinin 2025-ci ildə paylaşdığı məlumatlara görə, amerikalılar gündə orta hesabla 5 saat 16 dəqiqəni ekran qarşısında keçirirlər. Bu göstərici bədəndə yaranan xroniki ağrıların səbəblərindən birini də ortaya qoyur.
Davamlı ekrana baxmaq onurğaya onlarla kiloqram yük salır
Göz səviyyəsindən aşağıda saxlanılan cihazlar boyun, çiyin, bel, dirsək və baş barmaqlarda ciddi problemlərə yol aça bilər. Başın bir qədər önə əyilməsi nəticəsində yaranan “mesajlaşan boyun sindromu” onurğaya düşən yükü dəfələrlə artırır. Belə ki, telefondan istifadə zamanı bükülmüş vəziyyətdə oturmaq onurğaya əlavə 23 kiloqram yük salır. İllərlə davam edən bu yanlış duruş zamanla xroniki onurğa xəstəliklərinə çevrilə bilər.
Ekran qarşısında uzun müddət qalmaq gözləri də yorur. Lakin 2015-ci ildə “JAMA Ophthalmology” jurnalında dərc olunan araşdırma göstərib ki, miopiyanın əsas səbəbi ekranlardan daha çox, açıq havada kifayət qədər vaxt keçirməməkdir. Gündə iki saatı açıq havada keçirmək gözləri qorumaqla yanaşı, əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıraraq ağrı hissini də azalda bilər.
Stolüstü kompüterlərdən fərqli olaraq, telefonlardan qucaqda, yataqda və ya üzə doğru tutulmuş vəziyyətdə istifadə etmək mümkündür. Buna görə də cihaz müxtəlif bucaqlarda istifadə olunur və düzgün olmayan duruş riski artır.
Duruş pozğunluğunun qarşısını almağın ən praktik yolu telefonu mümkün qədər göz səviyyəsində saxlamaqdır. Silindrik masaj alətlərindən istifadə etmək və ya çənə hərəkətləri etmək də əzələlərdəki gərginliyi azaltmağa kömək edə bilər.
Təbii ki, bu fiziki problemlərdən qorunmağın ən effektiv yolu günün sonunda ekranlardan uzaqlaşmaq və daha çox hərəkət etməkdir.
Aydın
Şərhlər