“Mançester Yunayted” çərşənbə günü 2025-2026 maliyyə ili üzrə nəticələrini açıqlayıb və hesabatda bir sıra müsbət göstəricilər yer alıb. Klub 677,6 milyon funt sterlinq (900 milyon dollar) rekord gəlir və 22,6 milyon funt sterlinq (30 milyon dollar) əməliyyat mənfəəti açıqlayıb. Ötən mövsüm “Old Trafford”da Avropa futbolunun olmamasını nəzərə alsaq, bunlar diqqətçəkən rəqəmlərdir.

Qaynarinfo "Goal"a istinadən xəbər verir ki, baş icraçı direktor Ömər Berrada “Rekord gəlir əldə etdiyimiz üçün məmnunuq. Bu, biznes modelimizin əsas gücünü nümayiş etdirir və son iki ildə gördüyümüz işlərin birbaşa nəticəsini göstərir”, – deyib.

Bu işlər çərçivəsində klubda 450 nəfərin işini itirməsinə səbəb olan iki ayrı ixtisar dalğası da həyata keçirilib. Ser Cim Retkliff daha böyük fayda naminə “populyar olmayan” qərarlar qəbul edəcəyinə dair vədini belə yerinə yetirib.

“İNEOS”un idarəçiliyi dövründə “Yunayted”in əməkhaqqı xərcləri 3,6 faiz azalaraq 301 milyon funt sterlinqə (399 milyon dollar) düşüb. Klub bunu “əsasən kişilərdən ibarət əsas komandanın heyətindəki dəyişikliklər və əvvəlki iki maliyyə ilində həyata keçirilən işçi ixtisarları proqramları ilə bağlı qənaət”lə izah edib.

2023-2024 mövsümündə qeydə alınan 113,2 milyon funt sterlinq (150 milyon dollar) zərərdən sonra yeni sahiblik strukturu maliyyə vəziyyətini balanslaşdırsa da, Berrada son nəticələrin “Mançester Yunayted”in davamlı populyarlığını və kommersiya gücünü sübut etdiyini bildirib.

Lakin mühüm bir qeyd də var. Berrada “Düzgün istiqamətdə irəliləsək də, maliyyə vəziyyətimizin dayanıqlı qalmasını təmin etmək üçün intizamlı yanaşmanı davam etdirəcəyik”, – deyib.

“Yunayted”in ümumi borcu hələ də 1 milyard funt sterlinqdən çoxdur. Klub 100 min tamaşaçı tutumuna malik yeni stadionu üçün torpaq sahəsinə 63,5 milyon funt sterlinq (84 milyon dollar) ayırmağı öhdəsinə götürüb.

Bu isə yaxın gələcəkdə böyükmiqyaslı transferlərin həyata keçirilməsi ehtimalını faktiki olaraq aradan qaldırır. “İNEOS”un uzunmüddətli planlarının reallaşması nəzərdə tutulursa, meydanda daha çox çətinliyin yaşanması qaçılmaz görünür. Çünki hazırkı heyət ehtiyac duyduğu genişmiqyaslı yenilənməni həyata keçirə bilməyəcək.

Kerrik üçün heç bir şans yoxdur

“Yunayted”in transfer bazarında ehtiyatlı davranması baş məşqçini çıxılmaz vəziyyətdə qoyub.

“Yunayted” ardıcıl yeddinci ildə də maliyyə ili üzrə zərər açıqlayıb. Bu dəfə zərər 43 milyon funt sterlinq (57 milyon dollar) təşkil edib ki, bu da əvvəlki 12 ayla müqayisədə 10 milyon funt sterlinq artım deməkdir.

Bundan əlavə, bir neçə kreditin yenidən maliyyələşdirilməsindən sonra klubun xalis borcu 471,9 milyon funt sterlinqdən (624 milyon dollar) 577,6 milyon funt sterlinqə (724 milyon dollar) yüksəlib.

Ruben Amorimin istefasından sonra ona 8,5 milyon funt sterlinq ödənilib. Klub həmçinin üç yeni futbolçuya – Karlos Baleba, Andre Santos və Yuri Tilemansın transferlərinə – 148 milyon funt sterlinq (196 milyon dollar) sərmayə qoyub.

Lakin bu, olduqca ehtiyatlı transfer xərcləməsi olub. Enzo Mareskaya “Mançester Siti”də 458 milyon funt sterlinq (606 milyon dollar) transfer büdcəsi ayrılıb və “Yunayted” “Tottenhem”, “Çelsi”, “Liverpul” və Premyer Liqa çempionu “Arsenal”dan ciddi şəkildə geri qalıb. Hətta yüksək liqaya yeni yüksələn “İpsviç Taun” belə yeni transferlərə daha çox pul xərcləyib.

Maykl Kerrik Amorimi əvəzlədikdən sonra “Mançester Yunayted”i üçüncü yerə yüksəldərək yaxşı nəticə göstərib. Lakin növbəti addımı atması üçün ona lazım olan imkanlar yaradılmayıb.

Nəticədə “Yunayted” yeni mövsümə uğursuz başladıqdan sonra rəqiblərindən yenə xeyli geri qalıb. Komanda ilk beş liqa matçının yalnız birində qələbə qazanıb və turnir cədvəlində 12-ci pillədə qərarlaşıb.

Heyətdə bir neçə cəbhədə mübarizə aparmaq üçün tələb olunan dərinlik yoxdur. Bu vəziyyət “Karabao Kuboku”nun üçüncü turunda “Brayton”a qarşı gözlənilməz məğlubiyyətlə də özünü göstərib.

“Yunayted”in yenidən ilk beşliyə daxil olması, kubok qazanmasını demirəm, çətin görünür. Klub transfer bazarında “intizamlı” yanaşmasını davam etdirdiyi müddətdə Kerrikin baş məşqçi postunda uzun müddət qalmaq şansı da az görünür.

Real olmayan hədəf

Komanda hazırkı istiqamətdə irəliləməyə davam edərsə, klubun 150 illik yubiley qeyd etmələri sönük keçə bilər.

Berrada ötən ilin iyununda klubun azarkeş dərgisi “United We Stand”a açıqlamasında “İNEOS”un 2028-ci ildə klubun 150 illiyi münasibətilə Premyer Liqa kubokunu yenidən “Old Trafford”a gətirmək hədəfini təkrarlayıb.

“15-ci pillədə mövsümü başa vurduq və bu, mümkünsüz bir vəzifə kimi görünür. Amma niyə bunu hədəf seçməyək? Niyə əlimizdən gələn hər şeyi etməyək? Mən buna nail ola biləcəyimizə ürəkdən inanıram”, – Berrada deyib.

"Premyer Liqanı qazanmaq üçün mübarizə aparacaq komanda qurmaq üçün qarşımızda iki və ya üç yay transfer dönəmi var. Heç kim o vaxta qədər qazanmaq istəmədiyimizi demir. Özümüz üçün konkret vaxt çərçivəsi olan hədəf müəyyənləşdiririk və ona çatmağı qarşıya məqsəd qoyuruq.”

İndi isə bu vəzifə həmin vaxtdan daha da mümkünsüz görünür.

“Yunayted” həmin yay hücum xəttini gücləndirmək üçün Mateus Kunya, Brayan Mbeumo və Benjamin Şeşko ilə müqavilələr bağlayıb. Bundan əlavə, səhvləri ilə komandaya böyük problemlər yaşadan Andre Onananın əvəzinə belçikalı qapıçı Senne Lammens transfer edilib. Bu, yaxşı başlanğıc olsa da, Berradanın vəd etdiyi yenidənqurma bundan sonra dayanıb.

Son transfer dönəminin planı yarımmüdafiənin əsaslı şəkildə yenilənməsi kimi təqdim olunub. Lakin Tilemans qısa müddət əvvəl ayrılan Kazemiro ilə eyni çoxşaxəli oyuna malik deyil. Andre Santos isə zədələnən Manuel Uqartenin yoxluğunu kompensasiya etmək üçün transfer edilib.

Baleba yarımmüdafiəyə vacib enerji və fiziki güc gətirə bilsə də, komandanın hazırda əvvəlkindən daha zəif olduğunu iddia etmək mümkündür.

“Yunayted” ötən mövsüm də 50 qol buraxıb. Buna görə də müdafiədəki zəifliyin yenidən özünü göstərməsi təəccüblü deyil.

“Mançester Siti” artıq Premyer Liqanın zirvəsində qonşusunu 10 xal qabaqlayır. Bu isə cari mövsümdə çempionluq ümidlərinin başa çatması deməkdir. 2027-2028 mövsümünün də yeni futbolçuların böyük axını olmadan daha yaxşı keçməsi ehtimalı yüksək görünmür.

“İNEOS” real olmayan hədəflər müəyyənləşdirməklə onsuz da böyük məyusluq yaşayan azarkeş kütləsini klubdan daha da uzaqlaşdırıb.

Qleyzerlərin əyləci

Çempionlar Liqasında iştirak “Yunayted”ə maliyyə baxımından dəstək verir, lakin bu dəstək böyük ölçüdə klubun əsas səhmdarları ilə əlaqəli borclarla kompensasiya olunur.

“Yunayted” 2026-2027 mövsümündə gəlirlərinin 740-760 milyon funt sterlinq (982 milyon-1 milyard dollar) arasında olacağını proqnozlaşdırır. Klub hesab edir ki, maliyyə vəziyyəti gələn ilin bu vaxtlarında xeyli yaxşı görünəcək.

Bu gözlənti “Betway” ilə bağlanmış 20 milyon funt sterlinqlik (26 milyon dollar) yeni məşq forması sponsorluğu müqaviləsi, “SumUp”la rəsmi qol sponsoru əməkdaşlığı və Çempionlar Liqasında iştirakdan əldə edilən mükafatlarla əlaqələndirilir.

Futbol maliyyəsi üzrə ekspert Kiran Maqvayr “Sky Sports”a deyib: “Mançester Yunayted bu mövsüm Çempionlar Liqasında iştirak etdiyi üçün sponsorlardan əhəmiyyətli bonus ödənişləri alacaq. Bu, “Old Trafford”da ən azı dörd əlavə oyun deməkdir. Həmçinin həftəiçi futbolunu həftəsonu futbolunu izləyənlərdən fərqli auditoriya və azarkeş demoqrafiyası izləyəcək. Buna görə də həm mən, həm də klub Avropada iştirakın əldə olunmasından sonra kommersiya baxımından yüksəliş gözləyirik.”

Lakin Maqvayr “Old Trafford”da hesabları çətinləşdirməyə davam edən Qleyzer ailəsinin borc strukturu səbəbindən şöhrətli günlərə sürətli qayıdış gözləmədiyini bildirib.

O, “Price of Football” podkastında əlavə edib: “Ötən il ərzində faiz xərcləri təxminən 70 milyon funt sterlinq təşkil edib. “Yunayted” valyuta məzənnələrindəki dəyişikliklərdən zərər gördü, lakin Qleyzerlərin sahiblik dövründə ümumi faiz xərclərimiz artıq 1 milyard funt sterlinqi keçib.

“Bu, idman sahəsinə yönəldilə biləcək 1 milyard funt sterlinq idi. Transfer büdcəsinə xərclənə, azarkeşlər üçün daha yaxşı şərait yaradıla bilərdi. Borcun səviyyəsi artıb. Onlar bunu qəbul ediblər. Bilirəm ki, borcu yenidən strukturlaşdırıblar, amma daha yüksək faiz dərəcələri ilə. Buna görə də bu, “Mançester Yunayted” üçün əlavə əyləc olacaq. Bu da nəticə əldə etmək baxımından klubun futbol tərəfinə əlavə təzyiq göstərilməsi deməkdir.”

Ən pis ssenari

“Yunayted”in iddialı yeni stadion planlarının maliyyə çətinliklərini artıracağı ehtimal olunur.

Berrada həmçinin təsdiqləyib ki, “Yunayted”in “əsas diqqət yetirdiyi digər sahə” hazırkı “Old Trafford”un yerləşdiyi ərazidən 350 yard aralıda inşa edilməsi planlaşdırılan “Şimalın Uemblisi”nin yaradılmasıdır.

Lakin klub Mançesterin Trafford Uorfsaid ərazisinin daha genişmiqyaslı yenidənqurma planının bir hissəsi olan bu layihəni necə maliyyələşdirəcəyini hələ açıqlamayıb. Maqvayr isə layihənin maliyyə baxımından reallaşdırıla biləcəyinə əmin deyil.

O, “Sky Sports”a bildirib: “Borcun artmasının səbəblərindən biri valyuta məzənnələri ilə bağlı texniki amillərdir. Lakin Qleyzerlər ABŞ-dan borc götürmək qərarı verməklə bu vəziyyəti özləri yaratdılar. Ümumi borc 689 milyon funt sterlinqdir. Bunun üzərinə transfer borcumuz da var və bunun 350-400 milyon funt sterlinq civarında olması ehtimal edilir. Beləliklə, futbol borcu və ənənəvi borc birlikdə 1 milyard funt sterlinq təşkil edir.

“Bəs belə bir vəziyyətdə bəzi insanların dəyərinin əlavə 2 milyard funt sterlinqə qədər çıxa biləcəyini söylədiyi yeni stadionu klub necə maliyyələşdirəcək? Bu pul haradan gələcək?”

Maqvayr podkastda sözlərini belə davam etdirib: “Klub “Çelsi”nin etdiyi və müəyyən dərəcədə “Siti”nin də akademiyası vasitəsilə həyata keçirdiyi kimi onlarla və onlarla gənc futbolçu yetişdirməsə, borcu qaytaracaq qədər nağd pul yarada bilməyəcək. Bunu birbaşa “Old Trafford”dan əldə edə bilməyəcəklər. Təbii ki, yeni stadionla borc getdikcə daha da artacaq.

“Təsdiq verilən kimi ən pis ssenariyə daxil olursunuz. Tikintini maliyyələşdirmək üçün borc götürürsünüz, buna görə faiz xərcləri yaranır və daha böyük stadiona sahib olmağın faydasını hələ əldə etmirsiniz. Yəni gəlirlər baxımından heç bir müsbət tərəf yoxdur, xərclər baxımından isə mənfi tərəflər var.”

Daha yaxşı planlaşdırma lazımdır

Transfer büdcəsi düzgün istifadə edilməyib və “Yunayted” artıq futbolçulardan qurtulmaq məsələsində kifayət qədər yaxşı iş görməyib.

Lakin bu, klub yeni stadionu 2035-ci il Qadınlararası Dünya Çempionatına qədər istifadəyə verməyə çalışarkən transfer fəaliyyətini yeni stadion açılana qədər mütləq minimum səviyyədə saxlamalı olduğu anlamına gəlmir.

Maqvayr “Sky Sports”a deyib: “Həm “Arsenal”, həm də “Tottenhem” nümunəsində bu vəziyyət meydançaya qoyulan investisiyaların azalmasına səbəb oldu. Lakin klub sahibləri maliyyəni ayrı saxlaya və faiz xərclərinin yalnız yeni stadion istifadəyə verildikdə yaranmasını təmin edə bilərlər. Əgər vəziyyət belədirsə, “Mançester Yunayted” nəhəng azarkeş kütləsinin və klubla yaxından maraqlanan hər kəsin gözlədiyi səviyyəni qoruya bilər.”

Belə olsa belə, “İNEOS”un rəhbərləri bu dövrü idarə edərkən futbolçu satışları məsələsində daha fəal olmalı olacaqlar. “Yunayted” Coşua Zirkzee və Meyson Maunt kimi futbolçuları sataraq gəlir əldə etsəydi, daha çox transfer üçün vəsait ayrıla bilərdi. Markus Reşfordun həftəlik 325 min funt sterlinq maaşı da klub üçün ağır yük olaraq qalır.

Qarşıdakı transfer dönəmlərində fayda verməyən futbolçulardan vaxtında ayrılmaq və yüksək potensiala malik oyunçuları hədəfə almaq mühüm əhəmiyyət daşıyacaq.

Komandada töhfə verməyən futbolçulara və ya “Çelsi”də gözlənilən səviyyəyə çata bilməyən, “Old Trafford”da isə böyük ehtimalla yalnız rotasiya oyunçusu olacaq Santos kimi daha bir bahalı transferə yer olmamalıdır.

Hazırkı futbolçu transferi səviyyəsini qorumaq qətiyyən kifayət etməyəcək. Məhdud resurslardan maksimum faydalanmaq üçün diqqətli planlaşdırma tələb olunur.

Zəhərli atmosfer

“Yunayted” artıq dünyanın ən cəlbedici klublarından biri deyil və geri qayıdış üçün aydın yol da görünmür.

“Yunayted”in qeyri-sabitliyi davam edərsə, ən yaxşı və gələcəyi vəd edən futbolçularını komandada saxlamaq da çətin olacaq.

15 yaşlı istedadlı futbolçu Cey Cey Qabrielin ailəsi və nümayəndələri “Yunayted”in elit klublardan xeyli geridə qaldığını düşündüyü üçün onun klubdan ayrılmasının astanasında olduğu bildirilir. “Real Madrid” və “Barselona” da futbolçunu yaxından izləyir.

Bu arada klub kapitanı Bruno Fernandeşin müqaviləsinin müddəti gələn yay başa çatır və onun ayrılması Qabrielin mümkün gedişindən də böyük itki ola bilər.

Fernandeş “Yunayted” tarixinin ən qaranlıq dövrlərindən birində komandanın əsas işıq nöqtəsi olub. Tükənməz yaradıcılığı və hücum xəttindəki yüksək məhsuldarlığı ilə komandanı demək olar ki, təkbaşına daşıyıb.

Konkret uğura aparan düzgün yol xəritəsi yoxdursa, portuqaliyalı pleymeyker niyə komandada qalmağa davam etsin?

Fernandeş ötən yay Səudiyyə Ərəbistanından gələn gəlirli təklifi rədd edib. Lakin “Yunayted”in öz hədəfləri ilə üst-üstə düşə biləcəyinə dair yeni təminatlara ehtiyac duyur.

“Məqsədim həmişə ən böyük turnirləri qazanmaq olub və Premyer Liqa da bunun bir hissəsidir. İçimdə hələ də bu arzu var və ümid edirəm ki, buna nail olacağam”, – deyə o, aprel ayında “ESPN”ə bildirib.

Təəssüf ki, Fernandeş və ümumilikdə “Yunayted” azarkeşləri üçün bu arzular əvvəlkindən daha uzaq görünür.

Gözoxşayan yeni stadionun tikilməsi onların bütün problemlərini həll etməyəcək. Əksinə, bu, böyük yükə çevrilə bilər. Üstəlik, məsələ yalnız maliyyə ilə bağlı deyil. Futbolun səviyyəsi dünya səviyyəli infrastrukturla uyğun gəlməsə, atmosfer zəhərli xarakter ala bilər. Bunun üçün “Tottenhem”dən soruşmaq kifayətdir.

Əslində “Old Trafford”da ser Aleks Ferqyusonun istefasından bəri vəziyyət belədir.

Qleyzer ailəsini və müntəzəm azarkeş etirazlarına baxmayaraq geri addım atmayan “İNEOS”u səhmlərini satmağa razı salacaq qədər böyük təkliflə son dərəcə varlı yeni investor ortaya çıxmadığı müddətdə “Yunayted”in uğursuzluq dövrəsində qalması ehtimal olunur.

Uzun illər ərzində klubun bütün səviyyələrindəki uğursuz idarəçilikdən sonra həyəcanverici yeni dövrün çox yaxında başlayacağına inanmaq üçün əsas görünmür.

Aydın