Alimlər 65 yaşdan yuxarı 9704 qadının 10 il ərzində qəhvə və çay istehlakını təhlil ediblər. Bu müddət ərzində iştirakçıların bud sümüyünün boynu və bud nahiyəsində sümük toxumasının mineral sıxlığı ölçülüb. Məhz bu nahiyələrdə osteoporozla əlaqəli sınıqlar daha çox baş verir.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, çay istehlakı bud nahiyəsində daha yüksək ümumi sümük mineral sıxlığı ilə əlaqəli olub. Gündə 5 stəkandan çox qəhvə içilməsi isə daha aşağı sümük mineral sıxlığı ilə əlaqələndirilib. Eyni zamanda, gündə təxminən 2-3 stəkan qəhvədən ibarət orta istehlakın sümük sağlamlığına mənfi təsiri müşahidə edilməyib.

Araşdırmada digər sağlamlıq və həyat tərzi amillərindən asılı olaraq fərqlər də aşkarlanıb. Daha çox spirtli içki qəbul edən qadınlarda qəhvə sümük mineral sıxlığının azalması ilə əlaqəli olub. Çay ilə sümük sıxlığı arasındakı müsbət əlaqə isə piylənməsi olan qadınlarda daha nəzərəçarpan olub.

Osteoporoz nədir?

Alimlərin fikrincə, sümük toxumasının mineral sıxlığının azalması ilə xarakterizə olunan osteoporoz müxtəlif yaş, cins və etnik mənsubiyyətə malik insanlara təsir edən ciddi qlobal ictimai sağlamlıq problemidir.

Tədqiqata əsasən, dünyada 50 yaş və yuxarı hər üç qadından təxminən biri və hər beş kişidən biri osteoporozla əlaqəli sınıqlarla üzləşir. Qadınlarda risk xüsusilə yüksəkdir, çünki menopauzadan sonra sümük toxumasının itkisi sürətlənir.

Alimlər qəhvə və çayla sümük sağlamlığı arasındakı əlaqəni ona görə araşdırıblar ki, qidalanma ilə bağlı amillər qeyri-infeksion xəstəliklərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır və sümük sağlamlığına təsir göstərə bilər. Qəhvə və çay isə dünyada ən çox istehlak edilən içkilər sırasındadır.

Çay qəhvəni əvəz etməlidirmi?

Tədqiqatın həmmüəllifi Rayan Lyu bildirib ki, çayda çoxlu miqdarda olan katexinlər sümük toxumasının formalaşmasına kömək edə və onun parçalanmasını ləngidə bilər.

"Lakin qəhvənin tərkibindəki kofein, laboratoriya tədqiqatlarının göstərdiyi kimi, kalsiumun mənimsənilməsinə mane ola və sümük metabolizminə təsir göstərə bilər. Bununla belə, bu təsirlər cüzidir və süd əlavə etməklə onların təsirini kompensasiya etmək mümkündür", deyə Lyu qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, bu, qəhvədən tamamilə imtina etmək və ya çoxlu miqdarda çay içməyə başlamaq lazım olduğu anlamına gəlmir. O vurğulayıb ki, orta miqdarda çay istehlakı sümük sağlamlığını dəstəkləməyin sadə yollarından biri ola bilər, çox böyük miqdarda qəhvə istehlakı isə xüsusilə spirtli içki qəbul edən qadınlar üçün ən yaxşı seçim olmaya bilər.

Diplomlu diyetoloq Liza Yanq isə tədqiqatın nəticələrini ehtiyatla şərh etməyin vacibliyini bildirib.

"Bu tədqiqat gündəlik içkilərin sümük sağlamlığı ilə necə əlaqəli ola biləcəyinə maraqlı baxış təqdim edir. Lakin nəticələr ehtiyatla şərh edilməlidir. Qadınlar müəyyən müddət ərzində müşahidə edilib, onların kimə qəhvə və ya çay içməyin tövsiyə edildiyi müəyyənləşdirilməyib. Buna görə də tədqiqat yalnız əlaqələri göstərə bilər, qəhvənin sümükləri zəiflətdiyini və ya çayın onları möhkəmləndirdiyini sübut edə bilməz", deyə Yanq bildirib.

Onun sözlərinə görə, tədqiqatın bir sıra məhdudiyyətləri olub. Bunlara iştirakçıların həyat tərzindəki fərqlər, sınıqlar əvəzinə sümük toxumasının mineral sıxlığına diqqət yetirilməsi, həmçinin əsasən yaşlı qadınlarda müşahidə olunan nisbətən kiçik təsirlər daxildir.

Mayo Klinikasının məlumatına görə, osteoporoz və sümük kütləsinin erkən itkisinin əlamətləri arasında bel ağrısı, boyun tədricən qısalması və bədənin əyilməsi yer alır.

Yanqın sözlərinə görə, ictimaiyyət üçün əsas nəticə ürəkaçandır: orta miqdarda qəhvə istehlakı, görünür, problem yaratmır və sümük sağlamlığı naminə içkiləri dəyişdirməyə ehtiyac yoxdur.

"Sümüklərin sağlamlığını qorumağın ən yaxşı yolları kifayət qədər kalsium və D vitamini qəbul etmək, fiziki aktiv olmaq, siqaretdən və həddindən artıq spirt istehlakından uzaq durmaqdır. Eyni zamanda, möhkəm sağlamlıq naminə qəhvənin orta miqdarda istehlak edilməsinin tərəfdarıyam. Hər şeyin həddindən artıq istifadəsi heç vaxt fayda vermir", deyə Yanq qeyd edib.

Aydın