Kanadanın Manitoba əyalətində, Vinnipeq şəhərindən təxminən 130 kilometr şimalda yerləşən Narsis ilan yuvalarında hər yaz dünyanın ən heyrətamiz təbiət hadisələrindən biri baş verir.

Qaynarinfo "Evenimentul Zilei" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, burada on minlərlə ilan eyni vaxtda yeraltı qışlama məkanlarından çıxaraq cütləşmə mövsümünə başlayır. Bu səbəbdən ərazi həm alimlərin, həm də turistlərin böyük marağına səbəb olur.

Hadisə hər il aprelin sonu – mayın əvvəllərində müşahidə edilir və dünyada qeydə alınan ən böyük ilan toplanmalarından biri hesab olunur. Bu məkan vəhşi təbiətin qorunması və canlıların sərt iqlim şəraitinə uyğunlaşmasının mühüm nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilir.

Təbii yeraltı sığınacaqlar

Narsis yuvaları insan tərəfindən yaradılmayıb. Onlar əhəngdaşı qatlarında formalaşmış təbii geoloji quruluşlardır. Minilliklər ərzində su eroziyası nəticəsində burada donma xəttindən aşağıya qədər uzanan yeraltı mağaralar və çatlar yaranıb.

Bu quruluş sayəsində Manitoba qışlarının sərt şaxtalarına baxmayaraq, mağaraların daxilində temperatur sıfır dərəcədən yuxarı qalır. Bu isə minlərlə ilanın qışlamaq üçün təhlükəsiz sığınacaq tapmasına imkan verir.

Cütləşmə mövsümü necə başlayır?

Hava isinməyə başlayan kimi minlərlə ilan yeraltı sığınacaqlarını tərk edir. Əvvəlcə erkək ilanlar çıxır və yuvaların girişində dişiləri gözləməyə başlayırlar.

Dişi ilan göründükdə isə onun ətrafına çoxlu sayda erkək toplaşır. Nəticədə "cütləşmə topası” adlandırılan maraqlı təbiət hadisəsi yaranır. Bəzən bir dişi ilanın ətrafında 100-ə yaxın erkək ilan toplanır.

Məhz bu qeyri-adi davranış Narsisi dünyada ilanların müşahidəsi üçün ən məşhur məkanlardan birinə çevirib.

Bir ərazidə 100 minə qədər ilan

İlanların sayı ildən-ilə dəyişsə də, mütəxəssislər hesab edirlər ki, ən fəal dövrlərdə ərazidə 70 min ilə 100 min arasında ilan ola bilər.

Burada əsasən qırmızıyanlı bağ ilanı (red-sided garter snake) yaşayır. Bu növ insanlar üçün təhlükəli hesab edilmir və çoxalma dövründə ziyarətçilərə qarşı aqressiv davranış göstərmir.

Vəhşi təbiətin qorunmasında uğurlu nümunə

Bu ərazinin əhəmiyyəti yalnız turizm potensialı ilə məhdudlaşmır. Keçmişdə minlərlə ilan yay yaşayış sahələrinə miqrasiya edərkən yolları keçməyə çalışdığı üçün avtomobillərin altında qalaraq məhv olurdu.

Problemi aradan qaldırmaq məqsədilə Manitoba hakimiyyəti yolların altında xüsusi tunellər inşa edib və ilanları təhlükəsiz keçidlərə yönləndirən hasarlar quraşdırıb.

Bu tədbirlər ilan populyasiyasının qorunmasına kömək edib və vəhşi təbiətin mühafizəsi sahəsində uğurlu təcrübə kimi göstərilir.

Hazırda ziyarətçilər xüsusi müşahidə meydançalarından bu təbiət hadisəsini izləyə və ərazidəki dörd aktiv ilan yuvasını birləşdirən marşrut boyunca gəzə bilirlər.

Dünyada ilanlar harada yaşayır?

İlanlar Yer kürəsinin çox hissəsində yayılıb, lakin bəzi bölgələrdə ümumiyyətlə rast gəlinmir. Antarktida, İslandiya, İrlandiya, Qrenlandiya və Yeni Zelandiya ilanların yaşamadığı ərazilər sırasındadır.

Məsələn, Böyük Britaniyada yalnız üç ilan növü yaşayır: ot ilanı, gürzə və hamar ilan. Dünyada isə 4 mindən çox ilan növü mövcuddur. Onlardan təxminən 600-ü zəhərlidir və yalnız yarısının zəhəri insan həyatı üçün ölümcül hesab olunur.

Aydın