XIX əsrdə britaniyalı milyonçu Cozef Uilyamson 34 il ərzində Liverpul şəhərinin altında geniş tunellər, yeraltı otaqlar və keçidlər inşa etdirib. Uzun müddət bu tikililərin hansı məqsədlə yaradıldığı bilinməyib. Tədqiqatçılar indi hesab edirlər ki, milyonçunun əsas məqsədi ehtiyacı olan insanları işlə təmin etmək olub.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Xataka” nəşri məlumat yayıb.
Uilyamson 1806-cı ildə Liverpulun mərkəzindən bir neçə kilometr aralıda torpaq sahəsi alıb. O, 1840-cı ildə vəfat edənədək burada çoxsaylı fəhlələri işə cəlb edərək yeraltı keçidlər, pilləkənlər, zirzəmilər və müxtəlif səviyyələrdə yerləşən böyük otaqlar inşa etdirib. Milyonçu arxasında tikililərin planlarını və ya onların məqsədini izah edən hər hansı sənəd qoymayıb.
Bəzi hesablamalara görə, yeraltı kompleksin ərazisi 2,6 kvadratkilometrə çata bilər, lakin onun dəqiq ölçüləri hələ də məlum deyil. Ən diqqətçəkən tikililərdən biri təxminən 20 metr uzunluğunda və səkkiz metrdən artıq hündürlüyündə olan, “Ziyafət zalı” adlandırılan tağlı məkandır. Tədqiqatçılar həmçinin bir neçə mərtəbədən ibarət sahələr və ən azı 18 metr dərinliyə enən qalereyalar aşkarlayıblar.
Uilyamsonun ölümündən sonra yeraltı tikililər tullantılarla dolub, daha sonra isə torpaq və müxtəlif məişət, sənaye tullantılarının altında qalıb. Milyonçunun məqsədi barədə məlumatların olmaması müxtəlif ehtimalların yaranmasına səbəb olub. Bəzi versiyalara görə, tunellər qaçaqmalçılıq üçün nəzərdə tutulub, digərləri isə Uilyamsonun mümkün apokalipsisdən qorunmaq məqsədilə yeraltı sığınacaq yaratdığını iddia ediblər.
1989-cu ildə yaradılan Cozef Uilyamson Cəmiyyəti onilliklər ərzində bu tikililəri araşdırıb. Tədqiqatçılar sonda ən inandırıcı ehtimalın xeyriyyəçilik olduğu qənaətinə gəliblər.
XIX əsrin əvvəllərində Liverpulda minlərlə insan qeyri-sabit iş şəraitində yaşayırdı. İstehsalın mexanikləşdirilməsi bir çox sənətkarın işsiz qalmasına, 1815-ci ildə Napoleon müharibələrinin başa çatması isə çoxsaylı keçmiş əsgərin iş axtarmasına səbəb olmuşdu. Ehtimala görə, Uilyamson öz sərvətindən istifadə edərək ehtiyacı olan insanları işə götürüb, onlara qazanc əldə etmək və tikinti sahəsində bacarıqlar qazanmaq imkanı yaradıb.
Bu versiyanı gücləndirən məqamlardan biri də iqtisadi baxımdan mənasız görünən bəzi qazıntılardır. Könüllülər sonradan yenidən doldurulmaq üçün qazılmış ola biləcək çalalar aşkarlayıblar. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu işlərin əsas məqsədi yüzlərlə insana mümkün qədər uzun müddət məşğulluq təmin etmək olub.
Yaxınlıqdakı kilsənin vəftiz qeydlərində bəzi ailələrin uşaqlarına Cozef Uilyamsonun adını verdiyinə dair məlumatlar da tapılıb. Araşdırmaçılar bunun milyonçunun köməyinə görə minnətdarlıq əlaməti ola biləcəyini düşünürlər. Bununla belə, tunellərin inşa edilməsinin dəqiq səbəbi barədə qəti sübutların olmadığı bildirilir.
Aydın
