
Zəncəfil uzun illərdir həm mətbəxdə, həm də xalq təbabətində istifadə olunur. Xüsusilə soyuqdəymə, həzm problemləri və ürəkbulanma zamanı ona üstünlük verilir. Lakin bu bitkinin bütün xəstəliklərə qarşı təsirli olması ilə bağlı fikirlər elmi cəhətdən təsdiqlənməyib.
Qaynarinfo "Street Kitchen"ə istinadən xəbər verir ki, zəncəfilin sağlamlığa təsiri ilə bağlı aparılan araşdırmalar onun bəzi faydalarını təsdiqləsə də, bir sıra məşhur iddiaların hələ kifayət qədər elmi əsası yoxdur.
Cənub-Şərqi Asiya mənşəli olan zəncəfilin istifadə edilən hissəsi əslində kök deyil, torpağın altında inkişaf edən gövdəsidir. Ona kəskin və bir qədər sitrusabənzər dad verən əsas maddələr isə gingerollardır.
Həzmə və ürəkbulanmaya təsiri
Araşdırmalar göstərir ki, zəncəfil mədənin boşalmasını sürətləndirə və qidanın nazik bağırsağa keçməsinə kömək edə bilər. Bu xüsusiyyət yeməkdən sonra mədəsində ağırlıq hiss edən insanlar üçün faydalı ola bilər. Bununla belə, onun köp və digər həzm narahatlıqlarını aradan qaldırması ilə bağlı elmi nəticələr birmənalı deyil.
Zəncəfilin ən yaxşı sübut edilmiş təsirlərindən biri ürəkbulanmanın azaldılmasıdır. Xüsusilə hamiləlik zamanı yaranan yüngül və orta dərəcəli ürəkbulanmanın yüngülləşdirilməsində müəyyən effektivlik göstərib. Lakin nəqliyyatda hərəkət xəstəliyi zamanı onun təsirinə dair sübutlar daha məhduddur.
İltihab və oynaq ağrıları
Zəncəfilin tərkibindəki gingerollar laboratoriya şəraitində bəzi iltihabi proseslərə təsir göstərə bilir. Oynaq ağrıları ilə bağlı tədqiqatlarda da müəyyən müsbət nəticələr əldə edilsə də, bütün araşdırmalar bu təsiri təsdiqləmir.
Üstəlik, tədqiqatların əksəriyyətində adi zəncəfil çayı deyil, konsentratlaşdırılmış preparatlardan istifadə olunub. Buna görə də zəncəfil oynaq xəstəliklərinin müalicəsini əvəz edə bilməz.
Soyuqdəymədən qoruyurmu?
Soyuq aylarda bal və limonla hazırlanan zəncəfil çayı geniş istifadə olunur. Bitkinin bəzi komponentlərinin laboratoriya şəraitində bakteriya və viruslara qarşı aktivliyi müşahidə edilsə də, zəncəfil çayının tənəffüs yolu infeksiyalarının qarşısını aldığı və ya onları müalicə etdiyi elmi şəkildə sübut olunmayıb.
Bununla belə, isti içki xəstəlik zamanı boğazı yumşalda, orqanizmin maye ehtiyacını qarşılamağa və rahatlamağa kömək edə bilər.
Qan şəkərinə və xolesterinə təsiri
Bəzi kiçik klinik araşdırmalarda zəncəfil əlavələrinin müntəzəm istifadəsinin qan şəkəri və xolesterin göstəricilərinə müsbət təsiri qeydə alınıb. Ancaq tədqiqatlarda istifadə edilən preparatların tərkibi və dozaları fərqli olduğundan, zəncəfilin diabet və ürək-damar xəstəlikləri riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığını söyləmək hələ tezdir.
Gündə nə qədər zəncəfil qəbul etmək olar?
Zəncəfil təzə, üyüdülmüş və şəkərləndirilmiş formada istifadə olunur. Təzə zəncəfil çay və yeməklər üçün, üyüdülmüş variant isə daha çox şirniyyat və ədviyyat qarışıqları üçün uyğundur. Şəkərləndirilmiş zəncəfil isə yüksək miqdarda əlavə şəkər ehtiva etdiyindən sağlam qəlyanaltı hesab edilə bilməz.
Gündə 3-4 qram zəncəfil qəbul etmək barədə yayılan tövsiyə rəsmi tibbi norma deyil. Sağlam insanlar üçün onun yeməklərdə adi ədviyyat kimi istifadəsi, ümumiyyətlə, təhlükəsiz sayılır. Lakin konsentratlaşdırılmış əlavələr qəbul edərkən doza və istifadə olunan dərmanlarla mümkün qarşılıqlı təsirlər nəzərə alınmalıdır.
Mütəxəssislərin gəldiyi əsas nəticə budur ki, zəncəfil bəzi sağlamlıq problemlərinin yüngülləşdirilməsində faydalı ola bilər, lakin onu dərman və ya tibbi müalicənin alternativi kimi qəbul etmək düzgün deyil.
Aydın