Britaniyanın Roma imperiyası tərəfindən işğalında mühüm rol oynadığı güman edilən Verika adlı hökmdarın əslində qadın ola biləcəyi iddia edilib. Arxeoloq Mayls Rassel qədim sikkələrin üzərindəki təsvirləri və latın yazılarını araşdıraraq tarixdə qəbul olunmuş fikirlərə yenidən baxılmasını təklif edib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə UNIAN nəşri The Guardian qəzetinə istinadən məlumat yayıb.
Bornmut Universitetinin arxeoloji tədqiqatlar üzrə rəhbəri olan Rasselin fikrincə, Verika eramızın 43-cü ilində Roma imperatoru Klavdini Britaniyaya hərbi müdaxiləyə razı salan şəxs olub. Həmin dövrdə Roma qoşunları imperatorun rəhbərliyi ilə İngiltərənin Kent qraflığına daxil olaraq adanın işğalına başlayıblar.
Verika cənubi İngiltərənin indiki Hempşir və Qərbi Sasseks ərazilərində yaşayan atrebat tayfasının romanlaşmış hökmdarı hesab olunur. O, rəqibləri tərəfindən hakimiyyətdən uzaqlaşdırıldıqdan sonra Romaya sığınaraq imperator Klavdidən kömək istəyib.
Sikkələrdəki təsvirlər şübhələri artırıb
Rasselin nəzəriyyəsinin əsasını qədim sikkələrin üzərindəki təsvirlər və adların xüsusiyyətləri təşkil edir. Arxeoloq bildirir ki, Verika adının latın dilində qadın adlarına xas olan "a" hərfi ilə bitməsi diqqət çəkir.
Bundan başqa, Verikanın dövründə zərb olunan sikkələrdə at üzərində çılpaq qadın fiqurunun təsvir edildiyi iddia olunur. Tədqiqatçı bunu hökmdarın qadın olması ehtimalını gücləndirən əsas dəlillərdən biri hesab edir.
O, sikkələrdəki "Rex" sözünün də mütləq kişi hökmdara işarə etmədiyini düşünür. Rasselin fikrincə, həmin dövrdə bu ifadə Romanın sərhədlərindəki nüfuzlu müttəfiq hökmdarları ifadə etmək üçün işlədilib və konkret cinsi müəyyənləşdirməyib.
Arxeoloq ehtimalını yeni kitabında – "Karatak: Britaniyanın böyük kralı" əsərində də irəli sürüb.
Bütün alimlər bu nəzəriyyə ilə razı deyil
Bununla belə, Rasselin iddiası elmi dairələrdə birmənalı qarşılanmayıb. Oksford Universitetinin professoru Rocer Tomlin hesab edir ki, latın dilində "a" hərfi ilə bitən kişi adlarına da rast gəlinib. O, həmçinin Roma tarixçisi Dion Kassiusun Verikanı kişi kimi təqdim etdiyini xatırladıb.
Tomlinin fikrincə, "Rex" sözünün həm kişi, həm də qadın hökmdarlara aid edildiyini təsdiqləyən kifayət qədər sübut yoxdur. O, sikkələrdəki təsvirlərin də Verikanın qadın olduğunu qəti şəkildə sübut etmədiyini vurğulayıb.
Dəmir dövrü üzrə ixtisaslaşmış britaniyalı arxeoloq Dafna Neş Briqqs də nəzəriyyəyə şübhə ilə yanaşıb. Onun sözlərinə görə, Verikanın adı olan bəzi sikkələrdə açıq şəkildə kişi fiqurları təsvir edilib. Bəzi nümunələrdə isə hökmdarın özünün kişi geyimində olduğu ehtimal edilir.
Rassel isə bu etirazları qəbul etmir və bəzi təsvirlərin başqa şəxslərə aid ola biləcəyini bildirir.
Arxeoloq etiraf edir ki, irəli sürdüyü fikir mübahisələrə səbəb ola bilər. Bununla belə, o hesab edir ki, tarixə uzun müddət yalnız bir nöqteyi-nəzərdən yanaşılması dəyişməlidir. Onun fikrincə, bu müzakirələr Britaniyanın qədim tarixinin daha dərindən araşdırılmasına töhfə verə bilər.
Aydın
