Quduzluq ən təhlükəli yoluxucu xəstəliklərdən biridir, çünki ilk simptomlar ortaya çıxdıqda xəstəni xilas etmək demək olar ki, qeyri-mümkündür. Azərbaycan inkişaf etmiş kənd təsərrüfatına görə risk zonasındadır; burada heyvanlarla təmas gündəlik həyatın bir hissəsidir. Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin məlumatlarına görə, son yarım ildə ölkədə 34 mindən çox heyvan dişləməsi halı qeydə alınıb. Həmin mənbəyə əsasən, infeksiya yalnız bir halda aşkar edilib, lakin bu, ölümcül riskin tamamilə olmaması demək deyil.
Bu səbəbdən alimlər hələ də virusun effektiv müalicə protokollarını tapmağa çalışırlar. Novosibirskdən yeni mümkün həll yolu gəldi və bu, “Amfievovir” preparatıdır.
Preparat haqqında
“Amfievovir” Novosibirsk şirkəti "NATURE EVOLUTION SPA" LLC tərəfindən təkzəncirli maya RNT-si və askorbin turşusu əsasında hazırlanmış vasitədir. RNT virusların çoxalmasına mane olan qoruyucu zülalların – interferonların istehsalını işə salır, C vitamini isə bu effekti gücləndirir.
Tədqiqatlar nə göstərdi
Biotexnologiyanın necə işlədiyini yoxlamaq üçün sınaqlar in vitro, yəni sınaq şüşəsində, yaşıl meymunun böyrək hüceyrələri kulturasında aparılıb. Quduzluq virusu müxtəlif konsentrasiyalarda preparatla qarışdırılıb, onun aktivliyini itirib-itirmədiyinə baxılıb və hüceyrələr əvvəlcə yoluxdurulub, sonra “Amfievovir” əlavə edilərsə nə olacağı yoxlanılıb. Təcrübə çərçivəsində preparat yoluxmadan 24, 48 və 72 saat sonra daxil edilib.
Nəticələr bunları göstərdi:
·Konsentrasiya 10 mkq/ml olduqda preparat virusun çoxalmasını 24,6 faiz, 20 mkq/ml olduqda isə 36,2 faiz azaldır.
·Müalicəyə nə qədər tez başlanarsa, bir o qədər yaxşıdır: yoluxmadan 24 saat sonra əlavə edildikdə virusun çoxalmasını dörddə bir azaldır, 48 saatdan sonra təsir təxminən iki dəfə zəifləyir, 72 saatdan sonra isə preparat demək olar ki, təsir göstərmir.
Bu yalnız ilk mərhələdir – in vitro tədqiqatlar vacib bir addımdır, lakin qarşıda heyvanlar üzərində sınaqlar, sonra isə, bəlkə də, klinik sınaqlar olmalıdır. Buna baxmayaraq, artıq indi aydındır: immunomodulyasiya edici RNT əsaslı preparatlar quduzluğun qarşısının alınması üçün yeni sxemlərin əsası ola bilər.
Beynəlxalq bazara yol
Preparat artıq Rusiya tədqiqatlarında nəticələr göstərdiyi üçün gec-tez onun digər ölkələrin bazarlarına çıxması məsələsi ortaya çıxacaq.
Bu məsələdə “Amfievovir”ə Rusiya İxrac Mərkəzinin həyata keçirdiyi Made in Russia (“Rusiyada istehsal olunub”) milli brendi altında Rusiya məhsullarının təşviqi proqramı kömək edir. Bu gün proqramda 2500-dən çox müəssisə və 35 000-dən çox məhsul çeşidi var; proqrama yalnız yoxlamadan sonra daxil olmaq mümkündür.
Növbəti addımlar
"NATURE EVOLUTION SPA" LLC əldə etdikləri ilə kifayətlənmir: şirkətin artıq Qazaxıstan, BƏƏ və Hindistana ixrac təcrübəsi var, planlarında isə Cənub-Şərqi Asiya və Yaxın Şərq bazarlarına çıxmaq niyyəti var.
Şirkət təkcə ixracı deyil, həm də birgə fəaliyyəti planlaşdırır: tədqiqatlar, sınaqlar və yerli şəraitə uyğunlaşma. Heyvan dişləməsi hallarının tez-tez baş verdiyi və ciddi problem olaraq qaldığı Azərbaycan üçün belə yanaşma tibb sahəsində yeni elmi həll yoluna çıxış aça bilər.
