Dünyada hasil olunan bütün neft eyni deyil. Eyni məhsul kimi qəbul edilsə də, müxtəlif yataqlardan çıxarılan neft sıxlığına, kükürd tərkibinə və emal xüsusiyyətlərinə görə ciddi şəkildə fərqlənir. Bu fərq isə təkcə neftin qiymətinə deyil, ölkələrin iqtisadiyyatına və hətta enerji siyasətinə də təsir göstərə bilər.
Qaynarinfo Unian-a istinadən xəbər verir ki, neft əslində müxtəlif karbohidrogenlərin fərqli nisbətlərdə qarışığından ibarətdir. Onun milyonlarla il əvvəl qədim bitki və heyvan qalıqlarının yerin dərinliklərində yüksək temperatur və təzyiqin təsiri ilə çevrilməsi nəticəsində yarandığı qəbul edilir.
Neft əsasən iki mühüm göstəriciyə görə qiymətləndirilir: sıxlığı və tərkibindəki kükürdün miqdarı. Sıxlığına görə neft yüngül və ağır növlərə ayrılır. Kükürdün miqdarı isə onun emalının mürəkkəbliyinə təsir edir. Kükürd nə qədər çoxdursa, neftin təmizlənməsi üçün bir o qədər əlavə emal tələb olunur.
Yüngül neft daha asan emal olunur
Yüngül neftdən benzin, dizel və aviasiya yanacağı kimi məhsulların əldə edilməsi daha asandır. Ağır neftin emalı isə daha mürəkkəb və bahalı avadanlıq tələb edir.
Neftin özlülüyü də mühüm amildir. Daha özlü nefti boru kəmərləri ilə nəql etmək çətin olur. Az özlü neft isə həm hasilat, həm də daşınma baxımından daha əlverişlidir.
Bu səbəbdən neft hasil edən ölkənin öz yataqlarına malik olması onun bütün ehtiyaclarını həmin neft hesabına ödəyə biləcəyi anlamına gəlmir. Əgər ölkədəki emal zavodları müəyyən xüsusiyyətlərə malik neft üçün qurulubsa, həmin ölkə öz hasilatı olsa belə, başqa növ nefti idxal edə bilər.
Beləliklə, neftin yalnız miqdarı deyil, keyfiyyəti və fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri də onun iqtisadi dəyərini və bazardakı rolunu müəyyənləşdirir.
Günay
Şərhlər