İnternet ilk dəfə 1984-cü ildə istifadəyə veriləndə şəbəkəyə cəmi min cihaz qoşulmuşdu. 1990-cı illərdə bu rəqəm milyonlara çatmışdı. Bu artım texnologiyanın istiqamətini tamamilə dəyişdi.
Texnologiyanın sürətli inkişafı sayəsində internetə bağlı cihazların sayı günümüzdə misli görünməmiş səviyyədə artdı.
Qaynarinfo xəbər verir ki, 1992-ci ildə internetə qoşulmuş cihazların sayı 1 milyona, 1998-ci ildə isə 50 milyona çatıb. 2009-cu ildə bu rəqəm 1 milyard, 2020-ci ildə isə 10 milyard cihazı keçdi. 2025-ci il üçün isə dünyada internetə bağlı cihazların 40 milyardı ötəcəyi proqnozlaşdırılır.
Bu kütləvi artımın mərkəzində Əşyaların İnterneti (IoT) dayanır. İndi təkcə kompüterlər deyil, həm də smartfonlar, məişət texnikası, nəqliyyat vasitələri, zavod texnikası və hətta şəhər infrastrukturu da internetə qoşulub. Xüsusilə səhiyyə, nəqliyyat, ağıllı ev sistemləri və sənaye avtomatlaşdırılması kimi sahələrdə sistemə hər il milyardlarla yeni cihaz şəbəkəyə daxil olur.
Araşdırma şirkətləri "Statist”a və "IoT Analytics”in məlumatına görə, yalnız 2024-cü ildə 5 milyarddan çox yeni IoT cihazı istifadəyə verilib. Bu artımın arxasında isə 5G, süni intellekt (AI) və edge computing kimi texnologiyalar dayanır. Ekspertlər bildirir ki, süni intellektin inkişafı ilə yaxın illərdə cihazların sayı daha da artacaq.
Gələcəyə baxış da eyni dərəcədə təsir edicidir. "Cisco” 2030-cu ilə qədər bağlı cihazların 50 milyardıı keçəcəyini proqnozlaşdırır, "Ericsson” isə bu rəqəmi təxminən 48 milyard hesab edir. Daha iddialı proqnozlara görə isə bu göstərici 75 milyardı aşacaq.
Lakin bu sürətli artım yalnız fürsətlər yaratmır. Milyardlarla cihazın bir-birinə bağlı olması kiber təhlükəsizlik və məlumat məxfiliyi risklərini də artırır. Artıq əsas məsələ yalnız cihaz istehsalı deyil, bu devasa şəbəkənin təhlükəsiz, səmərəli və davamlı işləməsini təmin etməkdir.
Bugünkü internet artıq sadəcə bir neçə kompüterin bir-birinə qoşulmasından çox, qlobal ölçüdə fəaliyyət göstərən, milyardlarla cihazı əhatə edən böyük bir ekosistemə çevrilib. Gələcəkdə isə diqqət artımdan çox optimallaşdırmaya yönələcək.
Günay
Şərhlər