“Mançester Siti” və “Mançester Yunayted” növbəti mövsüm Çempionşipdə çıxış edə bilər. “Mançester Siti” üçün bunun səbəbi meydandakı ciddi geriləmə deyil. Klubun Premyer Liqanın maliyyə qaydalarını 114 dəfə pozmaqda təqsirli bilinməsi ilə bağlı apellyasiya şikayəti nəticəsiz qalarsa, aşağı liqaya göndərilmə mümkün cəzalardan yalnız biri olacaq. “Mançester Yunayted” isə İngiltərənin yüksək liqasındakı ən zəif üç komandadan biri kimi ənənəvi yolla ikinci diviziona düşə bilər.
Maykl Kerrikin komandası 2026-27 mövsümündə keçirdiyi ilk doqquz liqa matçından yalnız birində qələbə qazanıb və hazırda yalnız top fərqinə görə aşağı liqaya düşmə zonasından yuxarıdadır. Bu, müvəqqəti uğursuzluqdan daha ciddi problemdir. “Mançester Yunayted” bütün turnirlərdə keçirdiyi son doqquz oyunun altısında məğlub olub, üçündə heç-heçə edib. Bu müddətdə komanda cəmi altı qol vurduğu halda qapısında 18 qol görüb. Uğursuzluq zolağının Milad bayramına qədər davam edə biləcəyi ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir.
Yaxın vaxtlarda komandanın baş məşqçisi yenidən dəyişə bilər. Lakin problemlər artıq o qədər dərinləşib ki, bu dəyişiklik Kerrikin yanvarda müvəqqəti baş məşqçi təyin olunmasından sonra yaşanan canlanmaya bənzər nəticə verməyəcək. Ən acınacaqlısı isə odur ki, klubun 2028-ci ildəki 150 illik yubileyinə qədər “Old Trafford”da Premyer Liqa çempionluğunu bərpa etməyi hədəfləyən, reallıqdan uzaq INEOS rəhbərliyinin dövründə “Yunayted”in çempionluq uğrunda deyil, yüksək liqada qalmaq uğrunda mübarizə aparması artıq təəccüblü görünmür.
Bu yubiley tədbirləri özünü artıq elit klub hesab edə bilməyən kollektiv üçün acı xatirəyə çevrilə bilər. Bəs nəhəng maliyyə imkanlarına malik “Yunayted” bu vəziyyətə necə düşdü? Əsl günahkar kimdir?
Narazılığın qəfil başlanması
Qleyzer ailəsi Ser Aleks Ferqyusonla klubun əvvəlki sahibləri arasındakı mübahisədən istifadə edərək “Yunayted”ə nəzarəti ələ keçirdi.
Klubun geriləməsinin başlanğıcı 2003-cü ilə gedib çıxır. Həmin ilin martında Floridada yaşayan iş adamı Malkolm Qleyzer “Red Football” adlı holdinq şirkəti vasitəsilə klubun 2,9 faizlik səhmini 9 milyon funt sterlinqə aldı. Noyabrın sonuna qədər Qleyzer və ailəsi “Mançester Yunayted”in səhmlərinin 15 faizinə sahib idi.
Malkolm Qleyzer səhmləri sakit şəkildə topladığı vaxt Ser Aleks Ferqyuson klubun əsas səhmdarları Con Maqnyer və Cey Pi Makmanusla açıq mübahisə aparırdı. Ferqyuson irlandiyalı iş adamları ilə at yarışlarına olan marağı sayəsində dostlaşmışdı. Maqnyer isə şotlandiyalı baş məşqçiyə gələcək vəd edən “Rock of Gibraltar” adlı cins atın yarı payını hədiyyə etmişdi.
“Yunayted”in ənənəvi qırmızı rənglərini daşıyan at ardıcıl yeddi Qrup 1 yarışında qalib gələrək böyük şöhrət qazandı. Lakin at yarışlardan kənarlaşdırıldıqdan sonra Ferqyuson gələcək damazlıq gəlirlərinin yarısına sahib olmaq hüququnun olduğunu düşünürdü. Maqnyer və Makmanus isə ona yalnız atın yarışlarda qazandığı mükafat pulunun müəyyən hissəsini verdiklərini bildirirdilər.
Nəticədə “Yunayted”in baş məşqçisi gözlənilməz addım ataraq klubun əsas sahiblərinə qarşı 10 milyon funt sterlinqlik məhkəmə iddiası qaldırdı.
Ferqyuson sonda Maqnyer və Makmanusla məhkəmədənkənar razılığa gəlsə də, münasibətləri əvvəlki vəziyyətinə qayıtmadı. Qleyzer də yaranmış vəziyyətdən istifadə etdi. 2005-ci ilin mayında irlandiyalı investorlar “Yunayted”dəki 28,7 faizlik səhmlərinin hamısını birbaşa Qleyzerə satdılar.
Daha sonra Qleyzer klubun 98 faizinə nəzarəti ələ keçirmək üçün borc hesabına maliyyələşdirilən satınalma prosesinə başladı. Bu addım nəticəsində “Yunayted” 70 ildən artıq müddətdən sonra ilk dəfə yüz milyonlarla funt sterlinq borc yükü altına düşdü.
Sahiblik dəyişikliyinin rəsmiləşməsindən bir gün sonra 300 azarkeş yeni rəhbərliyə etiraz etmək üçün “Old Trafford” stadionunun qarşısına toplaşdı. Yeni sahiblər arasında Avram, Coel və Brayan Qleyzer də var idi. Baş verənlərdən narazı qalan başqa bir azarkeş qrupu isə “FC United of Manchester” adlı yeni klub yaratdı.
“Yunayted” 2006-2009-cu illər arasında ardıcıl üç dəfə Premyer Liqanın və Çempionlar Liqasının qalibi olsa da, Qleyzer ailəsinin rəhbərliyi altında klubun borcu 716 milyon funt sterlinqə yüksəldi.
Klub borclarını yenidən maliyyələşdirmək niyyətini açıqladıqdan sonra etirazlar yenidən gücləndi. Azarkeşlər Qleyzer ailəsinə qarşı narazılıqlarını bildirmək üçün 1878-ci ildə klubun yarandığı zaman istifadə etdiyi “Newton Heath”ın yaşıl və qızılı rənglərini geyinirdilər.
Ferqyuson isə klub ətrafında yaranan mübahisələrin komandaya təsir etməsinin qarşısını almaqda mahir idi və kənardakı narazılıqlara baxmayaraq, kuboklar qazanmağa davam edirdi.
Bu səbəbdən Ferqyuson transfer bazarında “Yunayted”in maliyyə imkanları azalsa da, Qleyzer ailəsini müdafiə edə bilirdi. Onun 2012-ci ildə səsləndirdiyi bu fikirlər yadda qalıb:
“Onlar möhtəşəm idilər. Qleyzer ailəsi buranı satın alanda narazılıq var idi. Buna görə də azarkeşlər arasında həmişə öz fikrini bildirən qruplar olub. Lakin məncə, əsl azarkeşlərin əksəriyyəti vəziyyətə real yanaşır və bunun komandaya təsir etmədiyini qəbul edir”.
Əfsanələrin ayrılması
2012-13 mövsümünün uğurla başa çatmasından sonra Ser Aleks Ferqyuson və baş icraçı direktor Devid Gillin eyni vaxtda klubdan ayrılması ağrılı keçid dövrünü demək olar ki, qaçılmaz etdi.
Ferqyusonun klubda olması Qleyzer ailəsinin sahibliyindən qaynaqlanan əsas qeyri-sabitliyi böyük ölçüdə görünməz edirdi. Klubun kommersiya gəlirlərini və borc ödənişlərini bacarıqla idarə edən baş icraçı direktor Devid Gill də onun üçün ideal köməkçi idi.
2013-cü ilin yayında hər ikisi “Old Trafford”dan ayrılmaq qərarına gəldikdə hər şey dəyişdi.
Ferqyuson 13-cü Premyer Liqa çempionluğu ilə karyerasını başa vurdu. “Mançester Yunayted” əvvəlki mövsümdə “Mançester Siti”yə məğlubiyyətin əvəzini çıxaraq çempionatı rəqibini 11 xal qabaqlamaqla başa vurdu.
Ferqyuson “Old Trafford”da azarkeşlərlə emosional vida çıxışında onları özündən sonra gələcək Devid Moyesə dəstək olmağa çağırdı və sözlərini belə tamamladı:
“Çox şanslı olmuşam. Mənə “Mançester Yunayted”lə yanaşı, ölkənin ən böyük futbolçularından bəziləri ilə işləmək imkanı verilib”.
Gill 2012-13 mövsümündə komandanın əsas üzvlərindən olan Ueyn Runi və Maykl Karrik də daxil olmaqla, bir çox futbolçunun kluba gətirilməsində mühüm rol oynamışdı.
O, 2005-06 mövsümündə Ferqyusonun əvvəlki uğurlarını itirdiyi barədə iddialar səslənərkən ona qətiyyətlə dəstək vermiş, problemli Karlos Tevesin transfer hüquqlarını almaqdan imtina etmiş və Kriştiano Ronaldonun 2009-cu ildə o dövr üçün rekord məbləğ qarşılığında “Real Madrid”ə satılması ilə bağlı danışıqlara kömək etmişdi.
Nəticədə onların hər ikisi ayrılmaq üçün doğru zamanı seçmişdi. Qleyzer ailəsi təcrübəli futbol meneceri Gillin səlahiyyətlərini idarə heyətinin sədr müavini Ed Vudvord və maliyyə mütəxəssislərindən ibarət komandaya verməyə çalışırdı. Ferqyuson klubda qalsaydı, kommersiya maraqlarını hər şeydən üstün tutan keçmiş investisiya bankiri Vudvordla, demək olar ki, mütləq münaqişə yaşayacaqdı.
Son çempionluqda 2012-ci ildə transfer edilən Robin van Persinin qolları və Pol Skoulzun yüksək səviyyəli oyunu da mühüm rol oynamışdı. İngiltərə millisinin üzvü olan Skoulz Ferqyusonun yarımmüdafiədə seçim imkanlarını artırmaq üçün futboldan ayrılmaq qərarını dəyişmişdi.
Rio Ferdinand, Nemanya Vidiç, Patrik Evra və Rayan Giqqz də Skoulz kimi karyeralarının son mərhələsinə yaxınlaşırdılar. Moyes isə “Everton”da keçirdiyi 11 ildən sonra ilk dəfə ən yüksək səviyyədə çalışmağın çətinliyi ilə üzləşirdi.
Baş məşqçilərin qəbiristanlığı
Karrik Ferqyusonun ayrılmasından sonra “Mançester Yunayted”in təyin etdiyi səkkizinci daimi baş məşqçidir və onun da sələflərinin taleyini yaşaması qaçılmaz görünür.
Moyes dünyanın ən böyük klublarından birində genişmiqyaslı yenidənqurma aparmaq üçün lazımi təcrübəyə və nüfuza malik deyildi. Üstəlik, özü də işini çətinləşdirdi.
Şotlandiyalı mütəxəssis ilk növbədə Ferqyusonun məşqçi heyətini dağıtmağa qərar verdi. Həmin heyətdə klubun mədəniyyətini daha yaxşı anlamasına kömək edə biləcək nüfuzlu məşqçilər Mayk Felan və Rene Meulenstin də var idi. Daha sonra “Everton”dan etibar etdiyi Stiv Raund, Cimmi Lumsden və Kris Vudsu gətirdi.
“Yunayted” Sesk Fabreqas, Toni Kroos və Qaret Beyl kimi futbolçuları transfer etməyə çalışdı. Lakin Moyes futbolçuları razı salmaqda Ferqyuson qədər təsirli deyildi. Nəticədə ilk transfer pəncərəsində əsas gücləndirmə kimi “Everton”dan tanıdığı Maruan Fellaini ilə kifayətlənməli oldu.
Bundan sonra “Mançester Yunayted” 1989-90 mövsümündən bəri liqaya ən uğursuz başlanğıcını etdi. Qısa müddət sonra futbolçuların Moyesin iş metodlarına qarşı çıxdığı barədə xəbərlər yayıldı.
Apreldə “Everton”a 0:2 hesablı məğlubiyyətdən sonra Moyes vəzifəsindən azad edildi. “Yunayted” Premyer Liqa dövründəki ən aşağı nəticəsini göstərərək yeddinci yeri tutdu.
Ferqyusondan sonra ilk baş məşqçi seçimi klubun standartlarını qorumaq baxımından ən mühüm qərar idi. Lakin rəhbərlik bu seçimdə uğursuz oldu.
Joze Mourinyo daha sonra bu vəzifənin Moyesdən əvvəl ona təklif edildiyini, lakin “Çelsi” ilə emosional bağlılığı səbəbindən təklifi rədd etdiyini bildirmişdi. “Yunayted”in ehtiyacı dəfələrlə böyük uğurlar qazanmış Mourinyo kimi mütəxəssis idi. Moyesin isə bu vəzifənin öhdəsindən gəlməsi əvvəldən inandırıcı görünmürdü.
Mövsümü çempion “Mançester Siti”dən 22, ilk dördlükdən isə 16 xal geri qalaraq başa vuran “Yunayted” əsas rəqiblərindən xeyli geridə qaldı.
Moyesin xələfi Lui van Qal topa sahib olmaqla oyuna nəzarət etməyə üstünlük verən taktika tətbiq edərək bu fərqi aradan qaldırmağa çalışdı. Lakin onun yanaşması “Yunayted”in oyununu daha da ağır və təsirsiz etdi.
Niderlandlı mütəxəssis cəmi iki mövsüm vəzifədə qaldı. Komandanı İngiltərə Kubokunun qalibi etməsinə baxmayaraq, Vudvord və rəhbərlik Mourinyonu onun yerinə gətirmək qərarından dönmədi.
Portuqaliyalı mütəxəssis kluba dörd il gec gəldi. Buna baxmayaraq, ilk mövsümündə “Yunayted”ə Avropa Liqası və Liqa Kubokunu qazandırdı, 2017-18 mövsümündə isə Premyer Liqanı ikinci pillədə başa vurdu.
Lakin sonradan vəziyyət ciddi şəkildə pisləşdi. Bir neçə futbolçu ilə açıq münaqişə yaşayan Mourinyo vəzifəsindən azad edildi.
Daha sonra Ole Qunnar Sulşer sınağı başladı. “Yunayted” rəhbərliyi klubun əfsanələrindən birini baş məşqçi təyin etməklə futbolçuları və azarkeşləri birləşdirəcəyinə ümid edirdi. Bir müddət bu, həqiqətən də baş verdi.
Sulşer Ferqyusonun sevdiyi baxımlı əks-hücum futbolunu yenidən tətbiq etdi və komandanı liqada ikinci yerə qədər yüksəltdi. Lakin norveçli mütəxəssis heç bir kubok qazana bilmədi və 2021-22 mövsümünün uğursuz başlanğıcından sonra vəzifəsini itirdi.
Bu prosesi idarə etmək Erik ten Haqa həvalə edildi. Lakin o, “Old Trafford”da keçirdiyi iki il yarım ərzində transferlərə ayrılan 617 milyon funt sterlinqi səmərəsiz şəkildə xərclədi.
Ten Haqın vəzifəsindən azad edildiyi zaman “Yunayted” turnir cədvəlində 14-cü pilləyə qədər geriləmişdi. Qazandırdığı İngiltərə Kuboku və Liqa Kuboku da onun uğursuzluqlarını ört-basdır etməyə kifayət etmədi.
Daha sonra Ruben Amorimə Ten Haqdan miras qalan problemləri həll etmək üçün cəmi 14 ay vaxt verildi. Bu müddət kifayət etmədi.
Uğursuz transferlər
Son 10 il ərzində yüksək transfer məbləğləri qarşılığında komandaya cəlb edilən çoxsaylı futbolçular “Old Trafford”da gözləntiləri doğrultmayaraq “Mançester Yunayted”i lağ obyektinə çeviriblər.
Ferqyusondan sonrakı dövrdə “Yunayted” baş məşqçilərin müqavilələrinin ləğvinə təxminən 100 milyon funt sterlinq, futbolçu transferlərinə isə 2 milyard funt sterlinqdən çox vəsait xərcləyib. Bu rəqəmlər klubun ümumi borcunun 1 milyard funt sterlinqi ötməsində mühüm rol oynayıb. Qleyzer ailəsi isə 2015-ci ildən bəri hər il təxminən 22 milyon funt sterlinq dividend əldə edib.
Transferlər düzgün idarə olunsaydı, klubun maliyyə vəziyyəti bu qədər ciddi tənqidlərə məruz qalmazdı. Lakin belə olmadı. Son 13 ildə “Old Trafford”a ümumilikdə 78 yeni futbolçu gəlib və onların yalnız ikisinin tam mənada uğurlu transfer olduğunu demək mümkündür: Bruno Fernandeş və Zlatan İbrahimoviç.
Van Qal Anxel Di Mariya, Memfis Depay və Morqan Şnayderlini ümumilikdə 110 milyon funt sterlinqə transfer etdi.
Mourinyo dörd il əvvəl azad agent kimi ayrılmasına icazə verilən Pol Poqbanı 89 milyon funt sterlinqə yenidən kluba qaytardı. Romelu Lukaku və Henrix Mxitaryanın transferlərinə isə əlavə 100 milyon funt sterlinq xərclədi. O, həmçinin pianoda ifa etməyi bacaran Aleksis Sançesin “Arsenal”dan “Yunayted”ə, Mxitaryanın isə əks istiqamətdə keçməsini nəzərdə tutan mübadilə razılaşmasını təsdiqlədi.
Sulşerin rəhbərliyi dövründə Ceydon Sanço, Donni van de Bek və Aaron Van-Bissaka transfer edildi. Bu, 150 milyon funt sterlinqin havaya sovrulmasına bərabər idi.
Beləliklə, Ten Haqdan əvvəlki yeddi il ərzində belə, böyük eqolu ulduzlara və orta səviyyəli futbolçulara həddindən artıq vəsait xərclənmişdi.
Bununla belə, “Yunayted”in indiki vəziyyətində ən böyük məsuliyyət Ten Haqın üzərinə düşür. O, Antoni, Lisandro Martines, Andre Onana, Meyson Maunt, Rasmus Höylund, Manuel Uqarte və Coşua Zirkzee kimi komandaya uyğunlaşmayan futbolçuları transfer etməklə klubu illərlə geriyə apardı. Amorim problemləri həll edə bilmədiyi üçün bunun bədəlini ödədi, indi isə Karrik eyni vəziyyətlə üzləşir.
Ten Haqın son iki həftə ərzində “Yunayted”i yerinə yetirilməyən vədlərə görə günahlandırması və “daha yaxşısını edə bilməzdim” deməsi onun öz vəziyyətini nə qədər az dərk etdiyini göstərir.
Siyahıdakı baş məşqçilər arasında transfer fəaliyyəti müəyyən qədər müsbət qiymətləndirilə biləcək yeganə şəxs Amorimdir.
Bununla belə, Kunya bu mövsüm azarkeşlərin səbrini ciddi şəkildə sınayır. Benjamin Şeşkonun transferi barədə isə hələ qəti fikir formalaşmayıb. Geniş yayılan xəbərlərə inanmaq lazımdırsa, Amorim sloveniyalı futbolçunun əvəzinə Ollie Uotkinsi transfer etmək istəyirdi.
Baş məşqçinin transfer məsələlərində son qərarı verə bilməməsi “Yunayted”də təkrarlanan problemlərdən biridir. Məsələn, son yay transfer pəncərəsində komandaya qoşulan Andre Santos, Karlos Baleba və Yuri Tilemansın Karrikin tələbi ilə deyil, klub rəhbərliyinin seçimi əsasında transfer edildiyi təəssüratı yaranır.
Ferqyusonun rəhbərliyi dövründə komandaya gələn və gedən bütün futbolçularla bağlı son qərarı məhz o verirdi. Onun ayrılmasından sonra isə həddindən artıq çox insanın qərarvermə prosesində iştirak etməsi vəziyyəti mürəkkəbləşdirdi.
Bacarıqsız klub rəhbərləri
Qleyzer ailəsi öz çirkli işlərini hər dediklərinə razı olan şəxslərə həvalə edərkən, pərdəarxasındakı xroniki idarəetmə problemləri “Mançester Yunayted”i süquta sürüklədi.
Vudvord “J.P. Morgan”da çalışdığı müddətdə Qleyzer ailəsinin 2005-ci ildə klubu satın almasını təşkil etdiyinə görə icraçı direktorun müavini vəzifəsinə təyin olunduğu ilk gündən azarkeşlərin narazılığına səbəb olmuşdu.
Transfer pəncərələrini az qala Hollivudun qırmızı xalça tədbirinə çevirən Vudvord futbolçuların meydandakı ehtiyaclarına deyil, onların kommersiya baxımından nə qədər cəlbedici olmasına üstünlük verirdi. Bu da narazılığı daha da artırdı.
O, gözləntiləri doğrultmayan futbolçulara balans hesabatındakı aktivlərin dəyərini qorumaq məqsədilə mütəmadi olaraq yüksək maaşlı və uzunmüddətli müqavilə uzatmaları təklif edirdi.
Avropanın başqa heç bir klubunun ödəməyə razı olmadığı maaşlar səbəbindən Poqba, Sançes, Sanço və Entoni Marsial sonda klubu transfer haqqı ödənilmədən tərk edən futbolçular arasında yer aldılar. Transfer danışıqlarında isə satıcı klublar və menecerlər “Yunayted”dən bazar qiymətindən xeyli yüksək məbləğlər almağa nail olurdular.
Qleyzer ailəsi milyardlarla funt sterlinq dəyərindəki aktivlərini idarə etmək üçün Vudvordu həmişə ideal şəxs hesab edirdi. Klubun sahiblik siyasətinə qarşı yaranan narazılıqları öz üzərinə götürməyə hazır olmasını da yüksək qiymətləndirirdi.
Lakin onun ən uğursuz qərarlarından biri geri dönüşü mümkünsüz etdi: 2021-ci ildə Avropa Superliqasının yaradılması layihəsinə qoşulmaq qərarı. Azarkeşlərin sərt etirazından sonra “Yunayted” layihədən geri çəkildi. Coel Qleyzer Vudvordu qərarından döndərməyə çalışsa da, o, istefa verdi.
Vudvordun ayrılmasından qısa müddət əvvəl “Yunayted” idarəetmə strukturunu müasirləşdirmək üçün futbol məsələləri üzrə direktor vəzifəsi yaratmışdı. Bu posta Con Mörto təyin edildi, lakin o da Vudvordun bir çox səhvini təkrarladı.
Mörto Antonini 85 milyon funt sterlinqə transfer edərkən mütəxəssislərin müəyyən etdiyi dəyərdən düz 65 milyon funt sterlinq artıq pul ödədi. “Atalanta” ilə danışıqlar Høylund üçün təxminən 45 milyon funt sterlinq məbləğindən başlasa da, o, 72 milyon funt sterlinqlik transfer paketini qəbul etdi.
“Real Madrid”in simvolik futbolçularından biri olan Kazemiro 30 yaşını keçdikdən sonra “Old Trafford”a gəlsə də, ona həftəlik 350 min funt sterlinq maaş nəzərdə tutan dördillik sərfəli müqavilə verildi.
2022-ci ilin fevralında Riçard Arnold Vudvordu baş icraçı direktor vəzifəsində əvəzlədi və idmanla bağlı səlahiyyətləri dərhal Mörtoya həvalə etdi.
Onun qısa fəaliyyəti dövrü rəhbərliyin ictimaiyyətin reaksiyasını düzgün qiymətləndirə bilməməsi və korporativ böhranlarla yadda qaldı.
Ən bariz səhv Meyson Qrinvudla bağlı araşdırmanın idarə olunması idi. Cinayət işi üzrə ittihamlar ləğv edildikdən sonra hücumçunun əsas komandanın heyətinə tam qaytarılması planına Mörto rəhbərlik edirdi. Lakin o, ictimaiyyətin reaksiyasını düzgün qiymətləndirə bilmədi.
Hazırladığı ətraflı plan mətbuata sızdıqdan sonra cəmiyyətdə ciddi narazılıq, klub əməkdaşları arasında isə etiraz başladı. “Yunayted” sonradan qərarından geri çəkildi, lakin artıq zərər vurulmuşdu.
Arnold Kriştiano Ronaldonun “Old Trafford”a ikinci gəlişi zamanı yaranan problemlər qarşısında da həddindən artıq passiv mövqe tutdu. O, vəziyyətin uzanmasına imkan verdi və nəticədə Ronaldo klubun icazəsi olmadan Pirs Morqana müsahibə verdi.
“Qızıl top” mükafatının beşqat qalibi həmin müsahibədə Ten Haqı, klubun akademiyasını və müasir dövrün tələblərindən geri qalmış infrastrukturunu sərt şəkildə tənqid etdi.
Arnold və Mörto da futbolun tələblərindən çox kommersiya maraqlarını qorumaq baxımından Vudvorddan fərqlənmirdilər. Azarkeşlər onların hər üçünün klubdan ayrılmasını müsbət qarşıladılar.
Daha da pisi
Ser Cim Retkliff sərt xərclərin azaldılması tədbirləri və uğursuz planlaşdırma ilə azarkeşlərin narazılığını qazandıqdan sonra artıq klubdakı azlıq payını satması üçün təzyiqlə üzləşir.
2022-ci ilin noyabrında Qleyzer ailəsi strateji qiymətləndirmə prosesinin başladığını elan etdi. Bu xəbər azarkeşlər arasında qısa müddətlik ümid yaratdı.
Lakin təəccüblü şəkildə Retkliff və INEOS həmin vaxtdan etibarən “Yunayted”i daha da geriyə apardı.
Rəhbərlik Ten Haqın yerinə bir neçə namizədi nəzərdən keçirsə də, 2024-cü ildə İngiltərə Kubokunun qazanılmasından sonra onun müqaviləsindəki birillik uzatma bəndindən istifadə etdi. Bir neçə ay sonra isə Ten Haq 10 milyon funt sterlinq təzminat qarşılığında vəzifəsindən azad edildi.
Daha sonra Amorim INEOS-un ilk həqiqi baş məşqçi seçimi oldu. Lakin komanda onun 3-4-2-1 taktiki sisteminə uyğun qurulmamışdı. Oyun üslubu və transferlər üzərində tam səlahiyyətə malik olmayan mütəxəssisin uğur qazanmaq şansı da çox az idi.
Karrikin müvəqqəti vəzifədən daimi baş məşqçi postuna gətirilməsi də uğursuz planlaşdırmanın göstəricisi idi.
Mətbuatın məlumatına görə, Den Eşvort Amorimin təyinatına qarşı çıxmışdı. INEOS isə “Nyukasl”ın keçmiş rəhbəri ilə cəmi 159 gün işlədikdən sonra yollarını ayırdı. Deyv Breylsford və Jan-Klod Blan da bu ilin əvvəlində idarə heyətindəki vəzifələrindən ayrıldılar.
“Yunayted”in transfer siyasəti indi xeyli fərqli görünsə də, eyni dərəcədə qüsurludur. Premyer Liqada özünü sübut etmiş futbolçulara üstünlük verən, hücum, yarımmüdafiə və müdafiə xətlərinin yenilənməsini nəzərdə tutan üçmərhələli plan hazırlanmışdı.
Komanda ötən mövsümü üçüncü pillədə başa vurduğu üçün ilk mərhələ kifayət qədər problemsiz keçdi. Lakin ikinci mərhələ fəlakətə çevrildi.
Karrik üçün ən təcili problem müdafiə xəttinin gücləndirilməsi idi. INEOS isə bu mövqeyi tamamilə diqqətdən kənarda qoydu. Komandanın hazırda aşağı liqaya düşmək təhlükəsi ilə üzləşməsinin səbəbi də budur.
Retkliff ən azı Qleyzer ailəsi qədər nifrət edilən şəxsə çevrilməkdədir. Bunun səbəbi yalnız futbol meydanındakı acınacaqlı vəziyyət deyil.
Tez-tez “sevilməyən” qərarlar qəbul etməyin zəruriliyindən danışan Retkliff futbolçu olmayan 322 əməkdaşı işdən çıxarıb, “Carrington” və “Old Trafford”da pulsuz nahar yeməklərini ləğv edib, Ferqyusonun klubun səfiri kimi aldığı ödənişi azaldıb və bilet qiymətlərini artırıb.
Bu tədbirlər nəticəsində əldə edilən qənaətin heç biri “Yunayted”in yayda Markus Reşford, Maunt, Zirkzee və Martinesin maaşlarını əməkhaqqı büdcəsindən çıxarmaqla əldə edə biləcəyi qənaətlə müqayisə oluna bilməz.
İndi azarkeşlər həm Qleyzer ailəsinə, həm də Retkliffə klubu satmaları üçün təzyiq göstərirlər.
Komandanın sentyabrda öz meydanında “Mançester Siti”yə 0:1 hesabı ilə məğlub olduğu derbi öncəsi klub rəhbərliyinə qarşı kütləvi etiraz aksiyası keçirildi. Retkliff “Old Trafford”da nadir hallarda görünən Avram Qleyzerlə birlikdə rəhbər şəxslər üçün nəzərdə tutulan lojada əyləşmişdi və kifayət qədər narahat görünürdü.
Əgər INEOS rəhbəri sözlərinin arxasında dayanarsa, burada daha çox qala bilməyəcək.
O, ötən ilin martında BBC-yə müsahibəsində belə demişdi:
“Bir qədər qəzəbin mənə yönəlməsinə dözə bilərəm. Lakin mən də adi insanlardan fərqlənmirəm. Xüsusilə dostlarım və ailəm üçün bu, xoş vəziyyət deyil.
Qleyzer ailəsi artıq oyunlara çox gəlmir. Bir qədər arxa plana çəkiliblər və buna görə də bütün tənqidlər mənə yönəlir. Səhmləri aldığımız vaxtdan onları görməmişəm. Mənə dedikləri yalnız budur: ‘Təşəkkürlər, Cim, həqiqətən çox yaxşı iş görürsən’.
Hazırda mühafizəçim yoxdur və bu şəkildə sərbəst hərəkət etməli deyiləm. Lakin mühafizəçim olsaydı, bu, bütün işin məqsədinə zidd olardı, elə deyilmi? Belə səviyyədə vəziyyətə dözmək mümkün olmazdı. Artıq heç bir zövqü qalmazdı”.
Artıq kifayətdir
“Yunayted”in sevilən keçmiş müdafiəçisi Qari Nevill də Qleyzer ailəsini klubu dərhal tərk etməyə çağıran azarkeşlərə qoşulub.
Artıq “Yunayted”də heç kim futbolun dadını çıxarmır. Uzun müddətdir düzgün istiqamət tapa bilməyən klub üçün aşağı liqaya düşmək, müəyyən mənada, növbəti təbii mərhələ kimi görünür.
Bəlkə də Premyer Liqanı tərk etməyin maliyyə və kommersiya itkiləri Qleyzer ailəsini indiyədək laqeyd yanaşdıqları azarkeşlərin fikirlərini nəhayət dinləməyə məcbur edəcək.
Qari Nevill də Qleyzer ailəsini davamlı tənqid edən şəxslərdən biridir. Keçmiş kapitan amerikalı ailəyə ünvanladığı son sərt çağırışla bütün azarkeşlərin mövqeyini ifadə edib.
“Yunayted”in əfsanəsi “Disney+” platformasında yayımlanan “Stick to Football” proqramında belə danışıb:
“Bu futbol klubunun 1,2 milyard funt sterlinq (1,6 milyard dollar) borcu var. Bu da müəyyən mənada onların əl-qolunu bağlayır. Futbolçulara böyük sərvət xərcləyiblər. Son 15 ildə bu göstəriciyə görə yalnız “Mançester Siti”dən geri qalırlar. Futbolçulara 1,4 milyard funt sterlinq (1,86 milyard dollar) xərcləyiblər və xərcləmə baxımından ikinci yerdədirlər. Lakin bu məbləğin böyük hissəsi hissə-hissə ödənilməli olan vəsaitlərdən ibarətdir.
Artıq klubu satmalıdırlar. Mütləq satmalıdırlar. Bağışlayın, amma vaxtı çatıb. Futbol departamentini INEOS-a təhvil verdilər. INEOS futbol şöbəsini idarə etməyə çalışır. Üç ildir çətinlik çəkirlər və görünür, bu il də asan keçməyəcək.
Qleyzer ailəsi ABŞ-ın Tampa şəhərində çox sevilir. Eşitdiyimə görə, orada bütün oyunlara, NFL matçlarına gedirlər. Lakin 20 ildən artıqdır ki, “Old Trafford”a demək olar ki, gəlmirlər”.
INEOS və Qleyzer ailəsi 100 min tamaşaçı tutumuna malik yeni stadion tikmək təklifi ilə də narazılığı artırıb. “Yunayted” 2 milyard funt sterlinqlik layihənin necə maliyyələşdiriləcəyini hələ açıqlamayıb.
Nevill isə bunu klub sahiblərinin azarkeşlərin nə düşündüyünü anlamaqda tamamilə uğursuz olmasının növbəti nümunəsi hesab edir.
O əlavə edib:
“Demək istədiyim budur: Artıq satmalıdırlar. Bəsdir! Klub borc içindədir. Mövcud stadiona bir qəpik də xərcləməmisiniz. İndi isə yeni stadion tikmək üçün necə borc götürəcəyinizi bilmədən 2 milyard funt sterlinq borclanmağa çalışırsınız.
Futbol sahəsində 13-14 illik uğursuzluğunuz var. Bu işi başqasına həvalə etdiniz, halbuki bu, tamamilə mənasız qərardır. Üstəlik, məsuliyyəti də üzərinizə götürmədiniz. Artıq elə bir mərhələyə gəlib çatmışıq ki, klubu satmaları vacibdir.
Bəsdir! Klubun hamısını satmalıdırlar. Azarkeşlərin səbri tükənib. Artıq getməlidirlər”.
Mətbuatın məlumatına görə, INEOS 2029-cu ilin ikinci yarısında “Yunayted”dəki payını artıra və ya klubun tam sahibinə çevrilə bilər. Lakin bu, hələ çox uzaq tarixdir.
Əksər səhmlərə sahib olan Qleyzer ailəsi klubun bütövlükdə satılması üçün qənaətbəxş təklif alacağı təqdirdə Retkliff və INEOS-u öz səhmlərini satmağa məcbur edə bilər. Ən ideal ssenari də məhz bu olardı.
“Yunayted” məhvin astanasındadır və Qleyzer ailəsi getməyənə qədər bu qaranlıq vəziyyətin aradan qalxması çətin görünür.
Klubun həyat mənbəyi onun ruhunu anlamağa belə maraq göstərməyən, uzaqdan əmlak idarə edən mülk sahiblərindən fərqlənməyən rəhbərlik tərəfindən tükədilib.
Nevill haqlıdır: Artıq kifayətdir!
Mənbə: Goal.com
Tərcümə: Qaynarinfo.az
